بررسي تاثير نگرش، ريسك گريزي و زيان گريزي مؤديان بر تمكين مالياتي با در نظر گرفتن نقش تعديلگري تيپ شخصيتي (مطالعه موردي مؤديان مالياتي شهر كرمان)

هدف اين پژوهش بررسي تأثير نگرش مؤديان بر تمكين مالياتي آنها است. با شناخت و درك عوامل مؤثر در تصميم‌ گيري مؤديان مالياتي مي‌توان با آموزشها و تكنيك‌هايي و حتي اصلاح قوانين و مقررات و فرايندهاي مالياتي به افزايش تمكين مالياتي و به‌تبع آن افزايش درآمد مالياتي كمك كرد. اين پژوهش از نوع كاربردي و توصيفي - پيمايشي است و از منظر بعد زماني جزء پژوهش‌هاي مقطعي هست كه در سال شمسي 1401(سال مالياتي 1400) انجام‌شده است. جامعه ‌آماري اين پژوهش را مديران مالي و حسابداران و مؤديان مالياتي مشاغل و شركت‌هايي كه در استان كرمان موظف به ارائه اظهارنامه مالياتي هستند را تشكيل مي‌دهد. از آنجا ‌كه جامعه ‌آماري اين پژوهش نامحدود فرض شده است، به‌‌منظور تعيين مقدار نمونه از فرمول كوكران براي جامعه نامحدود استفاده گرديد و حجم نمونه 384 نفر برآورد شد و داده‌ها از طريق پرسش‌نامه‌ جمع‌آوري گرديد. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد نگرش مؤديان مالياتي نسبت به پيچيدگي سيستم مالياتي با تمكين مالياتي داراي رابطه‌اي معكوس و معنادار است و  پيچيدگي سيستم مالياتي باعث تمكين كمتر مؤدي مي‌گردد و همچنين نگرش مؤديان نسبت به رسيدگي و جرائم مالياتي رابطه مستقيم و معناداري با تمكين مالياتي دارد، به اين معنا كه اگر اين نگرش در مؤديان به وجود آيد كه احتمال كشف تقلب آنها كم است و يا ميزان جرائم مالياتي آنها در صورت كشف پايين است، تمكين مالياتي آنها كمتر مي‌گردد. همچنين نتايج نشان داد نگرش شخصي مؤديان نسبت به ماليات، رابطه مستقيم و معناداري با تمكين مالياتي دارد و هرچه مؤديان نگرش شخصي مثبتتري نسبت به پرداخت ماليات داشته باشند و آن را وظيفه اخلاقي خود، كمكي به دولت براي انجام كارهاي ارزشمند و به‌طور كلي پرداخت ماليات را كار درستي بدانند، ميزان تمكين مالياتي آنها بيشتر است. همچنين بر اساس نتايج پژوهش، رابطه ريسك‌گريزي و زيان گريزي با تمكين مالياتي مستقيم و معنادار است. در خصوص نقش تعديلگري تيپ شخصيت  مؤديان، نتايج بيانگر تأثير معنادار برخي از تيپ‌هاي شخصيت بر روي روابط بين نگرش مؤديان، ريسك‌گريزي و زيان گريزي با تمكين مالياتي است.