سناريوها و الگوهاي آموزش عالي آينده در افق 1410

آينده‌پژوهي و توسعه سناريوهاي پيش‌رو و فراهم كردن الزامات و راهكارهاي مواجهه با آينده، يكي از مسئوليت‌هاي مهم سياست‌گذاران، رهبران و برنامه‌ريزان آموزش عالي است. انواع عوامل و پيشران‌ها به‌ويژه فناوري‌هاي اطلاعاتي و ارتباطاتي و تحولات ديجيتال، نقش دانشگاه‌ها را براي شكل‌دهي نظام آموزش عالي گسترده‌تر، متحول كرده است. در اين مقاله برمبناي مطالعه اور و همكاران (2020) پنج سناريو و الگوي آموزش عالي براي سال 1410 ارائه شده است. اين سناريوها شامل تاماگوچي، جنگا، لگو، ترانسفورمر و كاربيج‌كن است. الگوي تاماگوچي، رويكرد كلاسيك به آموزش عالي است كه بلافاصله پس از دبيرستان شروع، به مدرك كارشناسي يا كارشناسي ارشد منتهي و به شغل تبديل مي‌شود و مسير آموزش عالي به پايان مي‌رسد. الگوي جنگا، براي دانشجويان غيرسنتي دوره‌هاي يادگيري كوتاه‌‌مدت جذاب‌تر است و بر مراحل بعدي خودآموزي و سازمان‌دهي تمركز دارد. الگوي لگو به‌صورت پودمان‌هاي تركيبي مجزا با اندازه‌هاي مختلف نام‌گذاري شده است كه به‌جاي يك واحد فشرده، يك مسير يادگيري متكي به خود و غيراستاندارد ايجاد مي‌كند. الگوي ترانسفورمر، يادگيرندگاني را نشان مي‌دهد كه ممكن است مدت‌ها از آموزش پايه و اوليه آنها گذشته باشد، اما مجدداً براي كسب دانش جديد يا ارتقاي مهارت‌هاي مورد نياز به آموزش عالي بازگردند. براساس اين الگو، همه بايد فرصت‌هايي براي ترك مسيرهاي حرفه‌اي فعلي و تغيير آن داشته باشند. در سناريوي كاربيج‌كن، فراگيران متناسب با شرايط و موقعيت كاري- زيستي و اهداف فردي و دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشي بسته به رسالت نهادي و ارزش‌هاي كانوني، تركيبي از سناريوهاي تاماگوچي، جنگا، لگو و ترانسفورمر را انتخاب مي‌كنند. در اين سناريو، انتخاب‌هاي ياددهي- يادگيري متعددي براي متقاضيان و نهادهاي آموزشي فراهم خواهد شد. تحولات ديجيتال، نوآوري فني و نوآوري اجتماعي است كه پيامدهاي آن براي جامعه، بازار كار و نظام آموزش عالي بايد مد نظر باشد