تحليل عناصر نظام نوآوري در نوسازي و رشد صنعتي در ايران، انگلستان و دانمارك (نمونه قرن نوزدهم و شانزدهم ميلادي)

اين مقاله بر مبناي مدل بوراس و لاندوال، به مطالعۀ اقدامات و مداخلات دولتي براي نوسازي صنعتي در ايران، بر پايۀ ايجاد صنايع نظامي در آغاز قرن نوزدهم ميلادي مي پردازد. در اين مورد مؤلفه هاي: وضعيت نياز؛ مزيت‌هاي نسبي؛ انتشار فناورانه و سياست مأموريت‌گراي دولتي يا ﻧﻮﺁﻭﺭﻱ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻭ ﻓﻨﻲ، انتشار فناوري ﻭ ﺗﺮﻛﻴﺐ مداخله‌ها و اقدامات ﺩﻭﻟﺘﻲ ﻭ ﻏﻴﺮﺩﻭﻟﺘﻲ و ابزار سياستي، در خصوص سياست فناوري صنعت توپ، تفنگ در قرن شانزدهم انگلستان و صنعت كَره در قرن نوزدهم دانمارك، با اقدامات و مداخلات دولتي براي نوسازي و رشد صنعتي در ايران، در قرن نوزدهم مقايسه و در قالب نظريه‌هاي نظام نوآوري بررسي شده است. هدف اين پژوهش كشف ابعاد تازه تري از دلايل ناكامي اولين برنامه نوسازي صنعتي ايران در قرن نوزدهم است. همچنين تلاش شده است به اين پرسش پاسخ داده شودكه چرا عليرغم اقدامات و مداخلات دولتي و با وجود سطحي از عوامل نظام نوآوري، برنامۀ نوسازي صنعتي ايران به موفقيت نيانجاميد؟اين مقاله از نظر هدف توسعه‌اي و از نظر روش نهادي، تطبيقي تاريخي است و داده‌هاي آن با روش كتابخانه‌اي گردآوري و به نوعي تحليل محتواي كيفي شده است. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه با ملاحظۀ تجارب مشابه در انگلستان و دانمارك، عدم تكامل نهادي و شكل نگرفتن رابطۀ تعاملي نظام‌مند ميان سطحي از عناصر نوآوري، موجب شد نظام نوآوري در كشور شكل نگرفته و برنامه نوسازي صنعتي و سياست فناوري ايران در قرن نوزدهم ميلادي، به موفقيت نيانجامد.