مقايسهٔ تأثير مداخلهٔ مبتني ‌بر پذيرش و تعهد (ACT) و معنويت‌ درماني بر كاهش پريشاني روان‌ شناختي (اضطراب، افسردگي و استرس) بيماران مبتلا به سرطان پستان

زمينه و هدف: سرطان پستان عامل عوارض جسمي و روان‌شناختي متعددي است كه به درمان متناسب نياز دارد. هدف پژوهش حاضر مقايسهٔ اثربخشي درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد و معنويت‌درماني بر كاهش پريشاني روان‌شناختي در زنان مبتلا به سرطان پستان بود. روش‌بررسي: اين پژوهش از نظر روش نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون و گروه گواه بود. جامعه‌ٔ آماري را تمامي زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه‌‌كننده به كلينيك دكتر غلامي در بهمن ۱۳۹۸ تشكيل دادند. ابتدا تعداد ۴۵ نفر از افراد داوطلب واجد شرايط به پژوهش وارد شدند. سپس در دو گروه آزمايش (درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد و معنويت‌درماني) و يك‌ گروه گواه (هر گروه پانزده نفر) به‌صورت تصادفي قرار گرفتند. براي جمع‌آوري داده‌ها، مقياس افسردگي، اضطراب و استرس (لويبوند و لويبوند، ١٩٩۵) به‌كار رفت. درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد در هشت جلسهٔ ۷۵دقيقه‌اي براساس پروتكل هيز و همكاران (۲۰۰۶) و معنويت‌درماني در نُه جلسه‌ٔ آموزش ۷۵دقيقه‌اي براساس پروتكل ريچارد و برگين (۲۰۰۵) فقط براي گروه‌هاي آزمايش اجرا شد. تحليل داده‌ها با استفاده از روش تحليل كوواريانس تك‌متغيره و آزمون تعقيبي بونفروني در نرم‌افزار SPSS نسخۀ ۲۳ صورت گرفت. سطح معناداري براي آزمون‌هاي آماري، ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. يافته‌ها: هر دو درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد و معنويت‌درماني بعد از كنترل نمرات پيش‌آزمون در هر دو گروه، بر كاهش افسردگي، اضطراب و استرس مؤثر بود (۰٫۰۰۱ p). همچنين در متغيرهاي افسردگي و استرس تفاوت بين گروه‌هاي آزمايشي با گروه گواه معنادار بود (۰٫۰۰۱=p). تفاوت بين گروه‌هاي آزمايشي با گروه گواه در متغير اضطراب نيز معنادار بود (۰٫۰۰۱=p و ۰٫۰۰۸=p). در متغيرهاي افسردگي (۰٫۰۳۰=p)، اضطراب (۰٫۰۰۶=p) و استرس تفاوت بين گروه‌هاي درمان معنا‌دار بود (۰٫۰۲۶=p).   نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش، هر دو درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد و معنويت‌درماني بر كاهش پريشاني روان‌شناختي زنان مبتلا به سرطان پستان اثربخش‌اند؛ ولي درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد اثربخشي بيشتري درمقايسه با معنويت‌درماني دارد.