مقايسهٔ اثربخشي آموزش مهارت‌هاي اجتماعي و گروه‌ درماني مبتني ‌بر تعهد و پذيرش بر فراشناخت، عزت‌ نفس، توجه متمركز بر خود و اختلال هراس اجتماعي

زمينه و هدف: ازآنجا كه بخش عمده‌اي از نيازهاي انسان ازطريق كاركردن ميسر مي‌شود، شناخت مشكلات مربوط به كار، اهميت فوق‌العاده‌اي دارد. پژوهش حاضر با هدف مقايسهٔ اثربخشي آموزش مهارت‌هاي اجتماعي و گروه‌درماني مبتني‌بر تعهد و پذيرش بر فراشناخت، عزت‌نفس، توجه متمركز بر خود و اختلال هراس اجتماعي انجام شد. روش‌ بررسي: روش پژوهش نيمه‌آزمايشي و از نوع طرح پيش‌آزمون‌ـ‌پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماري پژوهش را تمامي كارمندان شاغل در ادارات دولتي شهر اراك در شش ماه دوم سال ۱۳۹۷ تشكيل دادند. از بين جامعهٔ آماري به‌روش نمونه‌گيري ساده ۴۵ نفر آزمودني واجد شرايط به‌عنوان نمونهٔ اصلي انتخاب شدند و به‌شكل تصادفي در دو گروه آزمايشي و يك‌ گروه گواه (هر گروه پانزده نفر) قرار گرفتند. براي جمع‌‌آوري داده‌ها پرسشنامۀ هراس اجتماعي (كانور و همكاران، ۲۰۰۰)، فرم كوتاه پرسشنامهٔ فراشناخت (ولز و كارت‌رايت-هاتون، ۲۰۰۴)، پرسشنامۀ توجه متمركز بر خود (وودي و همكاران، ۱۹۹۷) و پرسشنامۀ عزت‌نفس (كوپر اسميت، ۱۹۶۷) اجرا شد. آموزش مهارت‌هاي اجتماعي (هارجي و ديكسون، ۲۰۰۴) و گروه‌درماني مبتني‌بر تعهد و پذيرش (هيز و همكاران، ۱۹۹۹) صرفاً براي گروه‌هاي آزمايش اجرا شد. داده‌ها با استفاده از روش تحليل كوواريانس چندمتغيره و آزمون تعقيبي بونفروني در نرم‌افزارSPSS نسخۀ ۲۴ تحليل شدند. سطح معناداري آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. يافته‌ها: پس از كنترل اثر پيش‌آزمون نتايج نشان داد، بين سه گروه (دو گروه آزمايش و يك گروه گواه) از لحاظ تمامي متغيرها (فراشناخت، عزت‌نفس، توجه متمركز بر خود و هراس اجتماعي) تفاوت معنادار وجود داشت (۰٫۰۰۱ p)؛ همچنين بين گروه‌هاي آزمايشي در هيچ‌يك از متغيرهاي ذكرشده، در پس‌آزمون تفاوت معناداري وجود نداشت (۰٫۰۵ p)؛ اما در متغيرهاي ذكرشده، هر دو گروه درمقايسه با گروه گواه به‌صورت معناداري تفاوت داشتند (۰٫۰۰۱ p). نتيجه‌گيري: با توجه به يافته‌هاي پژوهش، آموزش مهارت‌هاي اجتماعي و درمان مبتني‌بر تعهد و پذيرش بر كاهش فراشناخت، افزايش عزت‌نفس، كاهش توجه متمركز بر خود و كاهش هراس اجتماعي در كارمندان مؤثر است.