مدل ‌سازي مشكلات رفتاري نوجوانان براساس تعارض والد - فرزندي و مشكلات فرايندهاي خانواده با نقش ميانجي‌ گر دشواري تنظيم هيجان در نوجوانان دختر

زمينه و هدف: مشكلات رفتاري نوجوانان، محصول كيفيت نامناسب تعاملات خانواده، فقدان حمايت عاطفي پدر و مادر و تعارض بين والدين و فرزندان است. هدف از پژوهش حاضر مدل‌سازي مشكلات رفتاري نوجوانان براساس تعارض والد-فرزندي و مشكلات فرآيندهاي خانواده با نقش ميانجي‌گر دشواري تنظيم هيجاني در نوجوانان دختر بود. روش‌ بررسي: اين پژوهش از لحاظ اجرا برطبق مدل‌سازي معادلات ساختاري بود. جامعهٔ آماري پژوهش را تمامي دانش‌آموزان دختر پايه‌هاي دهم و يازدهم دورهٔ متوسطهٔ دوم بخش مركزي شهرستان خوي در سال تحصيلي ۹۹-۱۳۹۸ تشكيل دادند. حجم نمونۀ نهايي تحقيق به‌صورت نمونه‌گيري تصادفي خوشه‌اي، به تعداد ۳۶۷ بود. ابزار گردآوري داده‌ها شامل مقياس‌ سياههٔ رفتاري خودسنجي نوجوان (آخنباخ، ۱۹۹۱)، مقياس تاكتيك‌هاي تعارض والد-فرزند (استراس، ۱۹۹۰)، مقياس خودگزارشي فرايند خانواده (ساماني، ۱۳۸۷) و مقياس دشواري‌هاي تنظيم هيجاني (گراتز و رومر، ۲۰۰۴) بود. داده‌ها با نرم‌افزارهاي SPSS نسخهٔ ۲۳ و AMOS نسخهٔ ۲۲ و نيز روش همبستگي پيرسون و مدل‌سازي معادلات ساختاري در سطح خطاي ۰٫۰۵ تجزيه‌ و ‌تحليل شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد، تعارض والد-فرزند (۰٫۰۰۲=p، ۰٫۲۶۱=β) و مشكلات فرايندهاي خانواده (β=0/429، p=0/005) با نقش ميانجي‌گر دشواري‌هاي تنظيم هيجاني، مشكلات رفتاري را در نوجوانان تبيين مي‌كنند؛ همچنين شاخص‌هاي نكويي برازش حاكي‌از برازش مناسب مدل بود (χ2/df=2.97, NFI=0.900, GFI=0.900, CFI=0.926, RMSEA=0.073). نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش، تعارضات والد-فرزندي و مشكلات فرايندهاي خانواده با تأكيد بر نقش ميانجي دشواري‌هاي تنظيم هيجان قدرت تبيين مشكلات رفتاري نوجوانان را دارند و مي‌توان با كاهش آن‌ها بستري براي بهبود مشكلات رفتاري نوجوانان فراهم كرد؛ همچنين هر سه متغير مذكور زمينه را براي بروز مشكلات رفتاري نوجوانان فراهم مي‌كنند.