تبيين مدل پيشرفت تحصيلي براساس نقش مستقيم مسئوليت‌پذيري تحصيلي با ميانجيگري احساس تعلق به مدرسه در دانش‌آموزان پسر پايهٔ دهم ناحيهٔ دو شهر قزوين

زمينه و هدف: پيشرفت تحصيلي از معيارهاي بسيار مهم توانايي فراگيران براي اتمام تحصيلات است. هدف پژوهش حاضر تبيين مدل پيشرفت تحصيلي براساس نقش مستقيم مسئوليت‌پذيري تحصيلي با ميانجي‌گيري احساس تعلق به مدرسه در دانش‌آموزان پسر پايهٔ دهم ناحيهٔ دو شهر قزوين بود. روش‌بررسي: پژوهش حاضر توصيفي از نوع همبستگي بود. جامعهٔ آماري پژوهش را همهٔ دانش‌آموران پسر پايهٔ دهم ناحيهٔ دو شهر قزوين، در سال تحصيلي ۹۹-۱۳۹۸ تشكيل دادند كه تعداد آنان ۷۳۸ نفر بود. دويست نفر به‌روش نمونه‌گيري تصادفي خوشه‌اي چندمرحله‌اي انتخاب شدند. از پرسشنامۀ احساس تعلق به مدرسه (بري و همكاران، ۲۰۰۴)، پرسشنامهٔ روان‌شناختي كاليفرنيا (خرده‌مقياس مسئوليت‌پذيري) (گاف، ۱۹۵۱) و پرسشنامۀ پيشرفت تحصيلي (ساعتچي، ۱۳۸۹) براي جمع‌آوري داده‌ها استفاده شد. تجزيه‌و‌تحليل به‌وسيلهٔ آزمون‌هاي آماري همبستگي پيرسون و معادلات ساختاري با نرم‌افزار‌هاي AMOS نسخۀ ۲۴ و SPSS نسخهٔ ۲۴ صورت گرفت. سطح معنا‌داري ۰٫۰۵ آزمون‌هاي آماري در نظر گرفته شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد اثر مستقيم مسئوليت‌پذيري بر احساس تعلق به مدرسه (۰٫۰۱۴=p و ۰٫۱۳۴= β)، اثر مستقيم مسئوليت‌پذيري بر پيشرفت تحصيلي (۰٫۰۰۴=p و ۰٫۲۱۵= β) و اثر مستقيم احساس تعلق به مدرسه بر پيشرفت تحصيلي (۰٫۰۰۱=p و ۰٫۳۸= β) مثبت و معنادار بود. همچنين مسئوليت‌پذيري بر پيشرفت تحصيلي با نقش ميانجي احساس تعلق به مدرسه اثرغيرمستقيم معنادار و مثبت داشت (۰٫۰۳۱=p و ۰٫۰۹۳= β). مدل پيشنهادي پژوهش براساس شاخص‌هاي مختلف برازش خوبي داشت (۰٫۰۶=RMSEA و ۰٫۹۱۴=GFI و  ۰٫۹۵۲=CFI و  ۰٫۹۶۱=TLI و  ۲٫۲= X^2df). نتيجه‌گيري: براساس يافته‌ها نتيجه گرفته مي‌شود كه عوامل مختلفي ازجمله مسئوليت‌پذيري تحصيلي و احساس تعلق به مدرسه پيشرفت تحصيلي را تبيين مي‌كنند؛ بنابراين والدين، معلمان و مسئولان آموزشي مي‌توانند اهتمام خاصي در جهت رشد و پرورش آن‌ها مبذول دارند.