مقايسهٔ اثربخشي درمان مواجهه و جلوگيري از پاسخ با درمان مبتني ‌بر پذيرش و تعهد بر بهبود كيفيت زندگي بيماران مبتلا به اختلال وسواس فكري - عملي

زمينه و هدف: اختلال وسواس فكري - عملي تأثير زيادي بر كيفيت زندگي فرد دارد. پژوهش حاضر با هدف مقايسهٔ اثربخشي درمان مواجهه و جلوگيري از پاسخ با درمان گروهي مبتني‌بر پذيرش و تعهد بر بهبود كيفيت زندگي بيماران مبتلا به اختلال وسواس فكري-عملي انجام شد. روش‌بررسي: اين پژوهش از نوع نيمه‌آزمايشي بود كه با طرح پژوهشي پيش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه انجام شد. جامعهٔ آماري را تمامي بيماران اختلال وسواس فكري-عملي مراجعه‌كننده به مراكز مشاورهٔ شهرستان شيراز در سال ۱۳۹۷ تشكيل دادند كه مصرف‌كنندهٔ داروي فلووكسامين (دوز۲۰۰تا۳۰۰) بودند. از اين ميان، شصت نفر به‌روش نمونه‌گيري دردسترس انتخاب شدند و به‌تصادف در گروه‌هاي بيست‌نفره شامل دو گروه آزمايش و يك ‌گروه گواه جايگزين شدند. درمان مواجهه و جلوگيري از پاسخ براساس طرح گروه‌درمانگري استكتي (۱۹۹۳) اجرا شد؛ همچنين درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد براساس طرح درمان بيماران مبتلا به اختلال وسواسي اجباري از توهيگ (۲۰۰۴) اجرا شد؛ درمان‌ها براي هر گروه آزمايش در هشت جلسۀ نوددقيقه‌اي اجرا شد؛ اما گروه گواه در انتظار درمان باقي ماند. ابزار پژوهش فرم كوتاه پرسشنامهٔ كيفيت زندگي سازمان بهداشت جهاني (۱۹۹۶) بود. داده‌ها با استفاده از تحليل كوواريانس تك‌متغيره و آزمون تعقيبي بونفروني به‌كمك نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۱ در سطح معناداري ۰٫۰۵ تحليل شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد، پس از حذف اثر پيش‌آزمون، تفاوت معناداري در متغيرهاي كيفيت زندگي شامل سلامت جسماني، سلامت رواني، سلامت اجتماعي و سلامت محيطي بين گروه‌‌هاي آزمايش و گروه گواه در پس‌آزمون وجود داشت (۰٫۰۰۱ p)؛ اما بين ميزان اثربخشي درمان مواجهه و جلوگيري از پاسخ با درمان مبتني‌بر پذيرش بر بهبود كيفيت زندگي و مؤلفه‌هاي آن شامل سلامت جسماني (۰٫۸۰=p)، سلامت روان‌شناختي (۰٫۴۴=p)، سلامت اجتماعي (۰٫۴۸=p) و سلامت محيطي (۰٫۶۶=p) تفاوت معنادار وجود نداشت. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش، هر دو درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد و درمان مواجهه و جلوگيري از پاسخ در افزايش كيفيت زندگي بيماران مبتلا به اختلال وسواس فكري-عملي اثربخشي دارند.