مقايسهٔ اثربخشي آموزش تغييرات سبك زندگي و مؤلفه‌هاي روان‌ شناسي مثبت‌گرا بر خودكارآمدي، انتظارات پيامد و سلامت رواني دانشجويان

زمينه و هدف: با توجه به نقش خودكارآمدي و انتظارات پيامد در برخورد دانشجويان با چالش‌ها و فشارهاي دوران تحصيل، ارائهٔ راهكارهايي براي بهبود اين تعيين‌كننده‌هاي فردي‌آموزشي اهميت دارد؛ بنابراين هدف پژوهش حاضر مقايسهٔ اثربخشي آموزش تغييرات سبك زندگي و آموزش مؤلفه‌هاي روان‌شناسي مثبت‌گرا بر خودكارآمدي، انتظارات پيامد و سلامت رواني دانشجويان بود. روش‌بررسي: تحقيق حاضر نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعهٔ پژوهش را دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات تهران در سال تحصيلي ۱۴۰۰-۱۳۹۹ تشكيل دادند. نمونه‌هاي اين مطالعه شصت دانشجوي داوطلب و واجد شرايط ورود به پژوهش بودند كه با گمارش تصادفي در دو گروه آزمايش و يك‌ گروه گواه قرار گرفتند (هر گروه بيست نفر). ابزارهاي پژوهش مقياس خودكارآمدي عمومي (شوارزر و جروسلم، ۱۹۹۵)، مقياس انتظارات پيامد دانشجو (لندري، ۲۰۰۳) و پرسشنامهٔ سلامت عمومي (گلدبرگ و هايلر، ۱۹۷۹) بودند. صرفاً براي گروه آزمايشي اول، آموزش تغييرات سبك زندگي (ون‌پي، ۲۰۱۸) و براي گروه آزمايشي دوم، آموزش مؤلفه‌هاي روان‌شناسي مثبت‌گرا (رشيد و سليگمن، ۲۰۱۴) در هشت جلسهٔ نوددقيقه‌اي برگزار شد. داده‌ها ازطريق آزمون كاي‌اسكوئر، تحليل كوواريانس تك‌متغيره و آزمون تعقيبي بونفروني در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۴ در سطح معناداري ۰٫۰۵ تحليل شد. يافته‌ها: پس از كنترل اثر پيش‌آزمون، بين سه گروه در پس‌آزمون از لحاظ خودكارآمدي، انتظارات پيامد و سلامت رواني تفاوت معنادار وجود داشت (۰٫۰۰۱ p). تفاوت بين گروه‌هاي آزمايش دوم و گواه (۰٫۰۰۳=p) و تفاوت بين گروه‌هاي آزمايش اول و گواه در متغير خودكارآمدي (۰٫۰۰۱ p) معنادار بود. تفاوت بين گروه‌هاي آزمايش و گروه گواه در دو متغير ديگر نيز معنادار به‌دست آمد (۰٫۰۰۱ p). همچنين تفاوت بين گروه‌هاي آزمايش در متغيرهاي خودكارآمدي (۰٫۰۰۱ p)، انتظارات پيامد (۰٫۰۱۴=p) و سلامت رواني (۰٫۰۰۹=p) معنادار بود. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش، هم آموزش تغييرات سبك زندگي و هم آموزش مؤلفه‌هاي روان‌شناسي مثبت‌گرا بر ارتقاي سلامت رواني دانشجويان و بهبود خودكارآمدي و انتظارات پيامد آنان اثربخش ‌است؛ ولي آموزش تغييرات سبك زندگي اثربخشي بيشتري درمقايسه با آموزش مؤلفه‌هاي روان‌شناسي مثبت‌گرا دارد.