بررسي موانع عدم حضور معلولين و جانبازان در فعاليت‌هاي ورزشي براساس نظريهٔ داده ‌بنياد

زمينه و هدف: ورزش و فعاليت بدني نقش بسيار مهمي در سلامت عمومي افراد جامعه به‌خصوص جانبازان و معلولين دارد. هدف از پژوهش حاضر، بررسي و شناسايي موانع عدم حضور معلولين و جانبازان در فعاليت‌هاي ورزشي براساس نظريهٔ داده‌ بنياد بود. روش‌بررسي: پژوهش حاضر از نوع كيفي بود و با استفاده از نظريهٔ داده‌بنياد انجام شد. شركت‌كنندگان در مطالعهٔ حاضر ۳۰ نفر از معلولين و جانبازان، كارشناسان و اساتيد بودند كه به‌‌صورت هدف‌مند براي مصاحبهٔ عميق و اكتشافي انتخاب شدند. مصاحبه تا اشباع نظري ادامه يافت و بعد از ۲۵ مصاحبه اشباع نظري حاصل شد. به‌منظور تحليل داده‌ها از كدگذاري باز، محوري و گزينشي استفاده شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد، عدم تمايل‌ افراد جانباز و معلول به شركت در فعاليت‌هاي ورزشي با ۶ عامل اصلي و ۲۱ عامل فرعي در قالب ابعاد شش‌گانهٔ مدل پارادايمي شامل عوامل علّي (شامل عوامل فردي، اجتماعي، اقتصادي، مديريتي و روحي‌رواني)، عوامل زمينه‌اي (شامل تعريف جانباز و معلول، فقدان آموزش‌وپژوهش)، عوامل مداخله‌گر (عوامل مداخله‌گر محدودكننده شامل آسيب‌هاي به‌كارگيري مدير ناكارآمد، شكاف‌هاي قانوني و موانع ساختاري و عوامل مداخله‌گر تسهيل‌كننده شامل  توسعهٔ منابع انساني و ظرفيت‌هاي بالقوۀ جانبازان و معلولين)، راهبرد (شامل راهبردهاي فردي، اجتماعي، اقتصادي، مديريتي و روحي‌رواني)، پيامدها (شامل جانبازان و معلولين، رشد اجتماعي و موفقيت سازماني) و پديدۀ محوري (عدم حضور جانبازان و معلولين در فعاليت‌هاي ورزشي) شناسايي شد. نتيجه‌گيري: باتوجه به يافته‌هاي اين پژوهش، شناسايي عوامل و موانع مديريتي، اجتماعي، اقتصادي، روحي‌رواني و فردي مي‌تواند به‌عنوان ميانبري هدايتي و تسهيلي براي مشاركت و حضور فعال جانبازان و معلولين در فعاليت‌هاي ورزشي باشد.