تدوين مدل علّي دلزدگي زناشويي براساس ميزان تمايزيافتگي، تا‌ب‌آوري و خودتنظيمي هيجاني

زمينه ‌و ‌هدف: دلزدگي ‌زناشويي، عشق ‌و ‌علاقه بين زوجين را كم‌رنگ و گاهي به‌طور كامل محو مي‌كند و خود به‌صورت مستقيم و غيرمستقيم تحت‌تأثير عامل‌هاي مختلفي است. پژوهش حاضر با هدف تدوين مدل علّي دلزدگي زناشويي براساس ميزان تمايزيافتگي، تاب‌آوري و خودتنظيمي هيجاني زوجين انجام شد. روش‌بررسي: پژوهش حاضر از نوع همبستگي و مدل‌سازي معادلات ساختاري بود. جامعهٔ آماري پژوهش را تمامي زوجين مراجعه‌كننده با مشكل تعارض ‌زناشويي به مراكز مشاورهٔ شهر گچساران در سال ۱۳۹۸ تشكيل دادند. از بين آن‌ها، تعداد سيصد نفر به‌روش نمونه‌گيري دردسترس انتخاب شدند. به‌منظور جمع‌آوري داده‌ها از پرسشنامۀ تمايزيافتگي خود (اسكورن و فريدلنر، ۱۹۹۸)، مقياس تاب‌آوري كانر-ديويدسون (كانر و ديويدسون، ۲۰۰۳)، مقياس راهبردهاي خودتنظيمي عاطفي (لارسن و پريزمايك، ۲۰۰۴)، مقياس دلزدگي زناشويي (پاينز، ۱۹۹۶) و پرسشنامۀ تعارضات زناشويي (ثنايي و براتي، ۱۳۷۹) استفاده شد. تحليل داده‌ها با استفاده از ضريب همبستگي پيرسون و مدل‌يابي معادلات ساختاري در نرم‌افزارهاي SPSS نسخهٔ ۲۲ و SmartPLS به‌كار رفت. سطح معناداري آزمون‌ها در اين پژوهش ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد، ضرايب مسير مستقيم بين تاب‌آوري با خودتنظيمي هيجاني (۰٫۰۰۱ p و ۰٫۶۳=β( و تمايزيافتگي با خودتنظيمي هيجاني (۰٫۰۰۱ p و ۰٫۲۸=β) مثبت و معنادار بود. ضرايب مسير بين تاب‌آوري با دلزدگي زناشويي (۰٫۰۰۹=p و ۰٫۱۵-=β(، تمايزيافتگي با دلزدگي زناشويي (۰٫۰۰۱ p و ۰٫۲۹-=β( و خودتنظيمي هيجاني با دلزدگي زناشويي (۰٫۰۰۱ p و ۰٫۴۸-=β( منفي و معنادار به‌دست آمد؛ همچنين اثر غيرمستقيم تاب‌آوري بر دلزدگي زناشويي (۰٫۰۰۱ p=- ۰٫۳۰، β( و اثرغيرمستقيم تمايزيافتگي بر دلزدگي زناشويي (۰٫۰۰۱ p و ۰٫۱۳-=β( با نقش ميانجي خودتنظيمي هيجاني، منفي و معنادار به‌دست آمد؛ همچنين شاخص‌هاي نكويي برازش از برازش نسبتاً خوب الگوي پژوهش با داده‌هاي گردآوري‌شده حمايت كردند (۳٫۱۳=X^2/df و ۰٫۹۱=CFI و ۰٫۹۵=GFI و ۰٫۹۳=AGFI و ۰٫۰۶۱=RMSEA). نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي اين پژوهش، تاب‌آوري و تمايزيافتگي با نقش ميانجي خودتنظيمي هيجاني مي‌تواند مدل مطلوبي براي تبيين دلزدگي زناشويي در زوجين داراي تعارضات زناشويي باشد.