تبيين چالش‌هاي ارائهٔ خدمات به افراد داراي معلوليت در مراكز نگهداري: يك مطالعهٔ كيفي

زمينه و هدف: افراد داراي معلوليت بخشي از جامعه به‌شمار مي‌روند كه به ‌لحاظ موقعيتشان نياز بيشتري به حمايت اجتماعي و دريافت خدمات مطلوب دارند. باتوجه به ضرورت خدمت‌رساني كارا و اثربخش به افراد معلول، هدف از مطالعهٔ كيفي حاضر تبيين چالش‌هاي ارائهٔ خدمات به افراد داراي معلوليت در مراكز نگهداري بود. روش‌بررسي: اين مطالعه به‌صورت كيفي در سال ۱۳۹۹ انجام شد. جامعهٔ پژوهش را مديران مراكز نگهداري افراد داراي معلوليت در تهران تشكيل دادند. در اين پژوهش روش نمونه‌گيري هدف‌مند استفاده شد كه پس از مصاحبه با نوزده نفر از مشاركت‌كنندگان اشباع اطلاعات به‌دست آمد. روش جمع‌آوري داده‌ها مصاحبهٔ نيمه‌ساختاريافته بود كه با موافقت شركت‌كنندگان ضبط، بازنويسي و تحليل شد. براي تحليل داده‌ها، روش تحليل محتواي نهفته به‌كار رفت؛ همچنين براي بررسي توزيع فراواني شركت‌كنندگان در مطالعه برحسب متغيرهاي دموگرافيك، از نرم‌افزار SPSS استفاده شد. يافته‌ها: يافته‌ها منجربه استخراج سه طبقهٔ اصلي و پانزده زيرطبقه شامل عوامل فرهنگي-‌آموزشي (نبود فرهنگ‌سازي و ارتقاي دانش عمومي، فقدان آموزش فردي و همگاني، معرفي‌نشدن منابع در زمينهٔ معلوليت، باورنداشتن توان‌مندي افراد داراي معلوليت، نبود آموزش و تربيت نيروي انساني)، برنامه‌ريزي (فقدان بانك اطلاعاتي، فقدان برنامه‌هاي مدون ارائهٔ خدمات، نبود برنامهٔ افزايش پوشش خدمات، فقدان گايدلاين، فقدان برنامهٔ مشخص بهره‌گيري از ظرفيت افراد داراي معلوليت) و منابع، امكانات و زيرساخت‌هاي لازم (نبود كفايت تجهيزات و اقلام، كمبود‌‌هاي دارويي، منابع انساني و مالي، فقدان حمايت‌هاي بين‌بخشي) شد. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌ها، سه عامل فرهنگي-آموزشي، برنامه‌ريزي و منابع، امكانات و زيرساخت‌هاي لازم به‌عنوان چالش‌هاي مهم‌تر ارائهٔ خدمات به افراد داراي معلوليت در مراكز نگهداري هستند.