تعيين اثربخشي روش‌ حساسيت زدايي و پردازش مجدد با حركات چشم بر اختلال دلبستگي واكنشي كودكان ۸ تا ۱۲ سال

زمينه و هدف: ارتباط والد با كودك از مهمترين مؤلفه‌هاي زندگي اجتماعي است و نقش به‌سزايي در سلامت روان فرزندان ايفا مي‌كند. پژوهش حاضر با هدف تعيين اثربخشي روش حساسيت‌زدايي و پردازش مجدد از طريق حركات چشم بر علائم اختلال دلبستگي واكنشي كودكان ۸ تا ۱۲ سال صورت گرفت. روش‌بررسي: روش پژوهش، از نوع نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري بود. جامعهٔ آماري شامل تمامي كودكان ۸ تا ۱۲ سال شهر تهران كه در فراخوان از طريق فضاي مجازي ابراز تمايل كرده بودند، بود. از ميان جامعهٔ مذكور، شانزده كودك داوطلب واجد شرايط وارد مطالعه شدند و به‌صورت تصادفي در دو گروه يعني گروه حساسيت‌زدايي و پردازش مجدد با حركات چشم و گروه گواه قرار گرفتند. مداخله به‌صورت حساسيت‌زدايي و پردازش مجدد با حركات چشم به‌صورت هفتگي ارائه شد. شركت‌كنندگان در مرحلهٔ پيش‌آزمون و پس‌آزمون، پرسشنامهٔ اختلال دلبستگي (راندولف، ۲۰۰۰)، سياههٔ رفتاري اخنباخ (آخنباخ، ۲۰۰۰) و آزمون دسته‌بندي كارت‌هاي ويسكانسين (گرانت و برگ، ۱۹۴۸) را تكميل كردند و سه ماه بعد دورهٔ پيگيري انجام شد. داده‌ها از طريق نرم‌افزار SPSS با استفاده از روش تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر تجزيه و تحليل شد. سطح معناداري آزمون‌ها در اين پژوهش، ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه آموزش حساسيت‌زدايي و پردازش مجدد از طريق حركات چشم به‌طور معناداري منجر به كاهش رفتارهاي ضداجتماعي (اثر گروه: ۰٫۰۰۱ p؛ اثر زمان: ۰٫۰۰۱ p؛ اثر زمان*گروه: ۰٫۰۰۱ p)، تكانشگري (اثر گروه: ۰٫۰۰۱ p؛ اثر زمان: ۰٫۰۰۱ p؛ اثر زمان*گروه: ۰٫۰۰۱ p)، و زورگويي (اثر گروه: ۰٫۰۰۱ p؛ اثر زمان: ۰٫۰۰۱ p؛ اثر زمان*گروه: ۰٫۰۰۱ p) در گروه آزمايش در پس‌آزمون و پيگيري شد؛ اما نمرات رفتارهاي ضد اجتماعي، تكانشگري و زورگويي در گروه گواه تغييري نداشت. نتيجه‌گيري: مي‌توان نتيجه گرفت استفاده از رويكرد حساسيت‌زدايي و پردازش مجدد با حركت چشم مي‌تواند در كاهش علائم اختلال دلبستگي واكنشي مؤثر باشد و مي‌تواند به‌عنوان مداخله‌اي درماني متناسب با شرايط كودك به كار گرفته شود.