تبيين شدت نشانگان باليني اختلال شخصيت مرزي براساس طرحواره‌هاي ناسازگار اوليه و سبك‌هاي مقابله‌اي

زمينه ‌و‌ هدف: اختلال شخصيت مرزي با نارسايي‌‌هاي متعددي خود را نشان مي‌دهد كه مي‌تواند در روابط بين‌فردي خودپنداره، طرحواره‌هاي ناسازگار اوليه و سبك‌هاي مقابله‌اي پديدار ‌شود. هدف پژوهش حاضر تبيين شدت نشانگان باليني اختلال شخصيت مرزي براساس طرحواره‌هاي ناسازگار اوليه و سبك‌هاي مقابله‌اي بود. روش‌بررسي: روش پژوهش حاضر از نوع همبستگي و مدل‌سازي معادلات ساختاري بود. جامعهٔ آماري اين پژوهش را تمامي مراجعه‌كنندگان با تشخيص اختلال شخصيت مرزي به كلينيك‌هاي روان‌شناسي شهر تهران در سه ماههٔ پاياني سال ۱۳۹۷ تشكيل دادند. از بين ‌آن‌ها تعداد سيصد نفر به‌‌روش نمونه‌گيري هدف‌مند انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامۀ چندمحوري باليني ميلون-۳ (ميلون، ۱۹۹۴)، مقياس طرحواره‌هاي ناسازگار اوليۀ يانگ (يانگ، ۱۹۹۰)، پرسشنامهٔ اجتناب يانگ-راي (يانگ و راي، ۱۹۹۴) و پرسشنامهٔ جبران يانگ (يانگ، ۱۹۹۵) به‌دست آمد. تحليل داده‌ها ازطريق ضريب همبستگي پيرسون و مدل‌سازي معادلات ساختاري در نرم‌افزارهاي Lisrel نسخهٔ ۸٫۸۰ و SPSS نسخهٔ ۲۲ انجام پذيرفت. سطح معناداري آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد، ضرايب مسير كل بين طرحوارهٔ ناسازگار اوليه به نشانگان باليني (p 0.001, β=0.77) مثبت و معنادار بود. ضريب مسير غيرمستقيم بين طرحوارهٔ ناسازگار اوليه به نشانگان باليني با ميانجيگري جبران افراطي (0/12، =p= 0/015، β) و ضريب مسير غيرمستقيم بين طرحوارهٔ ناسازگار اوليه به نشانگان باليني با ميانجيگري اجتناب (۰٫۰۱۳=p ۰٫۴۹=β) معنادار بود. همچنين شاخص‌هاي نكويي برازش از برازش مطلوب الگو با داده‌هاي گردآوري‌شده حمايت كردند (X^2/df=2.282, CFI=0.93, GFI=0.90, AGFI=0.88, RMSEA=0.065). نتيجه‌گيري: براساس نتايج پژوهش نتيجه گرفته مي‌شود كه سبك‌هاي مقابله‌اي جبران افراطي و اجتناب در رابطۀ بين طرحواره‌هاي ناسازگار اوليه و نشانگان باليني اختلال شخصيت مرزي نقش ميانجي ايفا مي‌كنند. به‌طور كلي نتايج اين پژوهش از اهميت نقش طرحواره‌هاي ناسازگار در افراد مبتلا به اختلال شخصيت مرزي حمايت مي‌كند.