ساخت و اعتباريابي مقياس اضطراب مادران كودكان مبتلا به لكنت ‌زبان

زمينه و هدف: مشكلات گفتاري كودكان مبتلا به لكنت ‌زبان، باعث اضطراب در مادرانشان مي‌شود. باتوجه به نبود مقياسي براي اندازه‌گيري اضطراب اين دسته از مادران به زبان فارسي، اين پژوهش با هدف ساخت و اعتباريابي مقياس اضطراب مادران كودكان مبتلا به لكنت ‌‌زبان انجام شد. روش‌بررسي: اين پژوهش از نوع زمينه‌يابي (شناسايي ويژگي‌هاي اضطراب مادران كودكان مبتلا به لكنت) و ابزارسازي (ساخت و اعتباريابي مقياس اضطراب مادران كودكان مبتلا به لكنت برپايهٔ آزمون‌سازي مورفي و ديويدشوفر (۲۰۰۵) و مطالعهٔ مقاله‌هاي چاپ‌شده در اين زمينه) بود. جامعهٔ آماري را تمامي مادران كودكان مبتلا به لكنت ‌زبان در شهر اصفهان در سال ۱۳۹۸ تشكيل دادند. دويست مادر داراي كودك مبتلا به لكنت با روش نمونه‌گيري دردسترس انتخاب شدند. ابزارهاي پژوهش شامل مقياس محقق‌ساختهٔ اضطراب مادران اين كودكان، مقياس استرس والديني آبيدين (آبيدين، ۱۹۹۵) و پرسش‌نامۀ اضطراب بك (بك و همكاران، ۱۹۸۸) بود. داده‌ها به‌كمك آمار توصيفي (ميانگين و انحراف معيار) و استنباطي (آلفاي كرونباخ، همبستگي پيرسون، تحليل عاملي اكتشافي و همبستگي درون‌خوشه‌اي) تحليل شدند و محاسبات با نرم‌افزار SPSS نسخۀ ۲۲ در سطح معناداري ۰٫۰۵ انجام پذيرفت. يافته‌ها: نتايج نشان داد، همساني دروني (۰٫۹۴۳=α) و پايايي بازآزمايي مقياس (p=0.001، ICC=0.822) مناسب بود. همبستگي مثبت و معنادار اين مقياس با مقياس استرس والديني (r=0.316 ، p=0.036) و پرسش‌نامۀ اضطراب بك (۰٫۰۲۰=p، ۰٫۳۶۰=r)، روايي همگراي مقياس را نشان داد؛ بنابراين روايي سازهٔ آن به تأييد رسيد. تحليل گويه‌هاي اين مقياس ازطريق تحليل عاملي اكتشافي مشخص كرد، دو عامل كلي اضطراب مادرمحور با پنج گويه (۰٫۹۶۵=r، ۰٫۰۰۱=p) و اضطراب فرزندمحور با نُه گويه (p=0.001، r=0.716) با نمرهٔ كل مقياس رابطهٔ معنادار داشتند كه نشان مي‌دهد، سؤالات در اين مقياس به دو عامل محدود مي‌شود و اين نكته مؤيد هماهنگي سؤالات است. نتيجه‌گيري: يافته‌هاي پژوهش حاضر نشان داد، مقياس محقق‌ساختهٔ اضطراب مادران كودكان مبتلا به لكنت داراي ويژگي‌هاي مطلوب روان‌سنجي است و مي‌توان از آن براي مقاصد پژوهشي، آموزشي و درماني بهره گرفت.