تحليل كيفي زمينه‌هاي ساختاري و قابليت‌هاي فردي مرتبط با فرايند وقوع طلاق در شهر ياسوج

زمينه و هدف: طلاق واقعه‌اي استرس‌زا است كه اثرات مخرب طولاني‌مدت بر سلامت عمومي دارد. هدف اصلي اين تحقيق تحليل كيفي زمينه‌هاي ساختاري و ناتواني‌هاي فردي مرتبط با وقوع طلاق در بين زوجين متقاضي طلاق در شهر ياسوج بود. روش‌بررسي: پژوهش حاضر با رويكرد كيفي و روش نظريۀ زمينه‌اي انجام شد. مشاركت‌كنندگان اين پژوهش تمامي افراد مراجعه‌كننده به دادگاه شهر ياسوج بودند كه دادخواست طلاق خود را به ثبت رساندند. روش نمونه‌گيري در اين پژوهش، نمونه‌گيري هدفمند از انواع روش‌هاي نمونه‌گيري با حداكثر تنوع بود. تكنيك گردآوري داده‌ها، مصاحبهٔ عميق بود كه در سه مرحلۀ گفت‌و‌گوي باز، مصاحبهٔ نيمه‌ساختار‌يافته و مصاحبهٔ كاملاً متمركز صورت گرفت. متوسط مدت‌زمان هر مصاحبه بين ۴۰تا۵۰ دقيقه بود كه در بازۀ زماني ۲۰خرداد۱۳۹۷ لغايت ۲۴مرداد۱۳۹۷ انجام شد. براساس روش نظريـهٔ زمينـه‌اي با شانزده نفر شامل شش زوج و چهار خانم متقاضي طلاق مراجعه‌كننده به دادگاه خانوادهٔ شهر ياسوج، مصاحبۀ عميق صورت گرفت. واحد تحليل مضامين، جمله بود و روش كدگذاري سه‌مرحله‌اي باز، محوري و گزينشي براي تحليل داده‌ها به‌كار رفت. يافته‌ها: بر‌اساس تحليل مضموني مصاحبه‌ها، نُه مقولهٔ مرتبط با فرايند طلاق شامل آسيب‌هاي جسماني‌رواني غيرقابل انتظار، شيوه‌هاي نامناسب همسرگزيني، تفاوت بسترهاي خانوادگي قبل و بعد از ازدواج، كيفيت نامناسب ارتباط زوجين، چالش‌هاي اقتصادي، رفتارهاي نابهنجار همسر، بافت سنتي حاكم بر اجتماع محل زندگي، گسترش طلاق توافقي و سوءاستفاده از منافذ قانوني و ارزيابي مبهم و متناقض از طلاق بود. مقوله‌هاي نامبردهٔ ذيل مقولۀ هسته‌اي زمينه‌هاي ساختاري‌تاريخي محل زيست و ناتواني‌هاي فردي زوجين دسته‌بندي شدند. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش نتيجه گرفته مي‌شود كه زمينه‌هاي ساختاري و ناتواني‌هاي جسماني‌روان‌شناختي و اجتماعي زوجين، به تشديد احتمال بروز طلاق در افراد متقاضي طلاق در شهر ياسوج كمك كرده‌اند.