تعيين اثربخشي آموزش خود مراقبتي بر اميدواري، تنظيم هيجان، كنترل قند خون و عملكرد اجتماعي بيماران مبتلا به ديابت نوع دو

زمينه و هدف: در ابعاد جسمي و رواني بيماران مبتلا به ديابت مشكلات فراوان وجود دارد كه انجام مداخلات لازم است. هدف پژوهش حاضر، تعيين اثربخشي آموزش خودمراقبتي بر اميدواري، تنظيم هيجان، كنترل قند خون و عملكرد اجتماعي بيماران مبتلا به ديابت بود. روش‌بررسي: روش پژوهش حاضر، نيمه‌تجربي با طرح پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري دوماهه همراه با گروه گواه بود. اين پژوهش روي بيماران مبتلا به ديابت نوع دو مراجعه‌كننده به مراكز درماني و انجمن ديابت شهر اصفهان در دامنهٔ سني بين ۳۰تا۶۰ سال انجام شد. روش نمونه‌گيري به‌صورت دردسترس از افراد واجد شرايط داوطلب و انتخاب نمونه هدفمند بود. افراد نمونه در جايگزيني، به‌طور تصادفي به گروه آموزش خودمراقبتي و گروه گواه تقسيم شدند (هر گروه پانزده نفر). داده‌ها با استفاده از آزمايش هموگلوبين گليكوزيله (A1C)، پرسش‌نامهٔ تنظيم شناختي هيجان (گارنفسكي و همكاران، ۲۰۰۱)، پرسش‌نامهٔ عملكرد اجتماعي (لكومت و همكاران، ۲۰۱۴) و مقياس اميدواري (اشنايدر و همكاران، ۱۹۹۱) جمع‌آوري شد. صرفاً گروه آزمايش در پنج جلسه به‌صورت هفتگي آموزش خودمراقبتي را دريافت كرد. براي تحليل داده‌ها، آزمون كاي‌دو، روش تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر و آزمون تعقيبي بونفروني، در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۲ در سطح معناداري ۰٫۰۵ به‌كار رفت. يافته‌ها: تحليل واريانس متغيرهاي اميدواري و عملكرد اجتماعي (۰٫۰۰۱ p)، تنظيم هيجان (۰٫۰۰۳=p) و قند خون (۰٫۰۰۷=p) براي عامل بين‌گروهي معنادار بود. در گروه آزمايش، ميانگين نمرات متغيرهاي اميدواري، تنظيم هيجان، عملكرد اجتماعي و قند خون، در مراحل پس‌آزمون و پيگيري با پيش‌آزمون تفاوت معنادار داشت (۰٫۰۰۱ p)؛ اما تفاوت معناداري بين مراحل پس‌آزمون و پيگيري در متغيرهاي اميدواري (۰٫۵۶۹=p)، عملكرد اجتماعي (۰٫۶۸۶=p)، تنظيم هيجان (۰٫۶۱۲=p) و قند خون (۰٫۸۳۴=p) مشاهده نشد كه نتايج، ماندگاري اثربخشي آموزش خودمراقبتي را در مرحلهٔ پيگيري براي متغيرهاي مذكور نشان داد. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش نتيجه گرفته مي‌شود، آموزش خودمراقبتي بر افزايش اميدواري، تنظيم هيجان، كنترل قند خون و بهبود عملكرد اجتماعي بيماران مبتلا به ديابت نوع دو اثربخشي دارد.