توسعه، اعتبارسنجي و بررسي ويژگي هاي روان سنجي پرسشنامه ي مشكلات شغلي افراد با اختلال دوقطبي: ابزاري براي مداخلات توانبخشي شغلي زودرس

مقدمه: با توجه به نبود ابزاري براي سنجش مشكلات شغلي مختص افراد با اختلال دوقطبي و ضرورت وجود چنين ابزاري، پژوهش حاضر با هدف ساخت و بررسي ويژگي‌هاي روان‌سنجي پرسشنامه‌ي مشكلات شغلي افراد با اختلال دوقطبي صورت گرفت.روش كار: به منظور بررسي روايي تشخيصي، با روش نمونه‌گيري هدفمند و انجام مصاحبه توسط روانپزشك، 108 نفر از دو گروه نمونه (53 نفر از افراد بهنجار و 55 نفر شركت‌كننده با اختلال دوقطبي) انتخاب شدند و پژوهش انجام شد. گويه‌ها از سه منبع مقالات علمي مرتبط با مشكلات شغلي افراد دوقطبي، مصاحبه با افراد مبتلا و مصاحبه با مشاوران و روانشناسان متخصص، به روش كيفي سيستمي MOOSE استخراج و پس از انجام مراحل و اصلاحات لازم، گويه‌هاي اين پرسشنامه نهايتا به 81 سوال رسيد. روايي محتوا، سازه و همگرا و تحليل عاملي پرسشنامه‌ي مشكلات شغلي افراد با اختلال دوقطبي نيز مورد بررسي قرار گرفت. پايايي اين پرسشنامه با روش همساني دروني و ثبات زماني با 7 هفته فاصله پس از اجراي اوليه‌ي پرسشنامه مورد ارزيابي قرار گرفت.   يافته ها: روايي همگراي نمره كل اين پرسشنامه با نمره كل پرسشنامه ي علائم اختلال افراد با اختلال دوقطبي در نمونه ي افراد بهنجار و نمونه ي افراد با اختلال دو قطبي به ترتيب ( 0.79 = r، 0/01 P ، 53=N) و ( 0.78 = r، 0/0001 P، 53=N) بود. در بررسي روايي سازه به روش تحليل عاملي با استفاده از چرخش واريمكس 9 خرده مقياس استخراج شد كه شامل: مشكلات ارتباطي، عملكرد ضعيف كاري، ناامني، بزرگ منشي، بي اعتباري، تغييرطلبي، آسيب پذيري، بي مرزي و عدم خودكنترلي در ارتباط با جنس مخالف مي باشد. در بررسي پايايي نيز ضريب آلفاي كرونباخ به ترتيب 0.96 (55=N، در نمونه افراد با اختلال دو قطبي) و0.86 (53=N، در نمونه افراد بهنجار) 0.05 P بود كه نشان از همساني دروني بالاي اين ابزار داشت. ضريب همبستگي بازآزمايي نمرات كل پرسشنامه 0.91 = r ، 0.01 P بود، كه حاكي از ثبات بسيار خوب اين پرسشنامه داشت.  نتيجه گيري: پرسشنامه‌ي تشخيص مشكلات شغلي افراد با اختلال دوقطبي يك پرسشنامه‌ي روا و پايا براي سنجش دقيق مشكلات شغلي خاص اين افراد و ابزاري سودمند براي توانبخشي شغلي زودرس آن‌ها مي‌باشد.