بررسي مداخلات ارتقاء دهنده كيفيت خواب در بيماران تحت همودياليز: يك مطالعه متاآناليز

زمينه و هدف: سندرم اورميك كه پيامد نارسايي مزمن كليوي است موجب بروز طيف وسيعي از اختلالات و مشكلات در بيماران مي‌شود كه يكي از بارزترين آنها مشكلات اختلال خواب است كه با شيوع بين 85-40 درصد موجب كاهش كفايت عملكرد سيستم‌هاي مختلفي از جمله سيستم قلبي عروقي و سيستم ايمني بيمار شده و مي‌تواند كاهش كيفيت زندگي و افزايش احتمال مرگ و مير در اين بيماران را بدنبال داشته باشد. يافتن مداخلات مؤثر براي مديريت مشكل اختلال خواب اين بيماران مي‌بايست بخشي از برنامه مراقبت جامع بيماران همودياليز باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسي اثربخشي مداخلات ارتقاء دهنده كيفيت خواب در بيماران تحت همودياليز انجام شد. روش‌ها: جستجوي متون با استفاده از پايگاه‌هاي اطلاعاتي PubMed/MEDLINE، Scopus، Web of Science، EMBASE، ProQuest، Science Direct و Cochrane Library تا ماه مي 2022 براي يافتن مطالعاتي كه اثرات مداخلات دارويي و غيردارويي را بر بهبود خواب بيماران تحت همودياليز بررسي كرده‌اند، انجام شد. با انجام متاآناليز، تفاوت‌هاي ميانگين استاندارد شده (SMD) و فواصل اطمينان (CIs) 95 درصد براي پيامدهاي پيوسته با استفاده از مدل اثرات تصادفي محاسبه شد. ناهمگوني بين مطالعات با استفاده از آماره I2 بررسي شد.يافته‌ها: در مجموع 15 مطالعه با 997 شركت‌كننده در متاآناليز قرار گرفتند. نتايج حاكي از تأثير مثبت مداخلات بر كيفيت خواب بر اساس نمره شاخص كيفيت خواب پيتزبورگ (PSQI)، SMD = -1.93, 95% CI = -2.63 to -1.22, P 0.001)) و P 0.001 با ناهمگوني قابل ملاحظه‌اي بين مطالعات I2 = 94.9%، P 0.001 بود. نتيجه‌گيري: بر اساس يافته‌هاي متاآناليز حاضر، مداخلاتي مانند طب فشاري، تكنيك‌هاي آرام‌سازي و مداخلات دارويي تأثير مثبتي بر كميت و كيفيت خواب بيماران تحت همودياليز دارند. با در نظر گرفتن تنوع در كيفيت روش شناختي و ناهمگوني مطالعات وارد شده در متاآناليز، نتيجه‌گيري قطعي در مورد اثربخشي مداخلات مختلف دشوار بوده و تفسير نتايج بايد محتاطانه صورت گيرد.