بومي‌ سازي راهنماي باليني مراقبت پس از جاگذاري كاتترهاي وريد مركزي

زمينه و هدف: استفاده از راهنماهاي باليني نقش چشمگيري در ارتقاء كيفيت مراقبت از بيماران دارد. با توجه به فقدان راهنماي باليني مراقبت از كاتترهاي وريد مركزي در كشور، اين مطالعه با هدف تدوين راهنماي باليني بومي مراقبت از كاتترهاي وريد مركزي جهت استفاده در محيط باليني ايران انجام شد.روش‌ها: بومي‌سازي راهنماي باليني مراقبت از كاتترهاي وريد مركزي بر اساس رويكرد معرفي شده توسط شبكه بين‌المللي ADAPTE و طي سه مرحله آماده‌سازي، بومي‌سازي و نهايي‌سازي صورت گرفت. بدين ترتيب كه در مرحله آماده‌سازي، پس از تشكيل كميته سازماندهي متشكل از تيم تحقيق، جستجوي اوليه منابع به منظور بررسي تعداد و تنوع راهنماهاي باليني مرتبط با هدف مطالعه انجام و قابليت اجرايي، دسترسي به منابع و مهارت‌هاي مورد نياز براي بومي‌سازي تأييد و پروپوزال طرح براي تأييد و اخذ مجوز به معاونت تحقيقات دانشگاه ارسال شد. مرحله بومي‌سازي با جستجوي جامع منابع براي بازيابي حداكثري راهنماها آغاز شد. جستجوي منابع به بازيابي 410 راهنماي باليني منجر شد كه پس از غربالگري عنوان و چكيده بر اساس هدف مطالعه و معيارهاي ورود، به 14 مورد كاهش يافت. سپس متن كامل 14 راهنماي منتخب از نظر كيفيت متدولوژيك بررسي و نتيجه آن در جلسه پانل تخصصي متشكل از اعضاء هيات علمي ارائه شد. ارزشيابي كيفيت متدولوژيك راهنماها با ابزار استاندارد AGREEII انجام و نمره بيش از 70 درصد به عنوان كيفيت قابل قبول در نظر گرفته شد. بدين ترتيب يكي از راهنماها انتخاب و فرآيند بومي‌سازي آغاز شد. در نهايت نسخه پيش‌نويس توصيه‌هاي راهنماي منتخب به ترتيب در جلسات پانل متخصصين و پانل كاربران بررسي و ضمن انجام اصلاحات پيشنهادي، ميزان موافقت ايشان با هر يك از توصيه‌ها بر اساس ليكرت 1 تا 9 ،كاملاً مخالف تا كاملاً موافق، بررسي و اجماع بيش از 80 درصد براي اختصاص نمرات 7 تا 9 به هر توصيه به معناي حفظ توصيه در نظر گرفته شد. در نهايت در مرحله نهايي‌سازي، نسخه بومي راهنماي باليني منتخب براي استفاده در ايران تدوين شد.يافته‌ها: به دنبال بررسي متن كامل 14 راهنماي باليني از مجموع 410 ركورد بازيابي شده، راهنماي مراقبت پس از جاگذاري كاتترهاي وريد مركزي طراحي شده توسط آژانس نوآوري باليني استراليا با نمره كلي ارزشيابي كيفيت 90.4 درصد وارد فرآيند بومي‌سازي شد. نهايتاً با توجه به اجماع بيش از 80 درصد از اعضاء پانل متخصصين و كاربران به اختصاص امتيازات 7 تا 9 به توصيه‌ها، تمامي50 توصيه اين راهنما در حوزه‌هاي بررسي و مداخلات با اصلاحات ويرايشي براي وضوح بيشتر و درك سهل‌تر كاربران براي استفاده در محيط‌هاي باليني كشور حفظ شد.نتيجه‌گيري: با توجه به كيفيت بالاي نسخه بومي شده راهنماي باليني مراقبت پس از جاگذاري كاتترهاي مركزي با 50 توصيه در حوزه‌هاي بررسي و مداخلات به منظور مراقبت از بيماران بالغ داراي كاتتر وريد مركزي بستري در محيط‌هاي باليني كشور قابل استفاده است.