مواضع سياسي عرب‌تباران شام هم‌زمان با دوره خلافت امام علي(ع)

پس از قتل عثمان خليفه سوم، شام در برابر حكومت امام علي(ع) عَلَم مخالفت برافراشت. گزاره‌هاي مشهور تاريخي، شام را منطقه اي ضد علوي و يكپارچه نمايش داده‌است؛ اما در برخي گزارش‌‌ها، از طيف‌هايي سخن به ميان آمده كه با توده شاميان همراه نبوده، خود را از لشكر معاويه جدا كردند؛ بروز رفتارهايي كه يك‌رنگي شاميان را زير سؤال مي‌برد. اين پژوهش با تمركز بر رفتارشناسي، ساكنان عرب‌تبار شام را به دو سنخ «همراه كامل» و «غيرهمراه» تقسيم كرده و سپس مواضع سياسي اعراب شام را در رابطه با نحوه مشايعت يا مخالفت با معاويه تحليل كرده‌است. بنابر يافته هاي پژوهش، سنخ اول، متأثر از باورهاي ديني بازمانده از دوره بيزانس، بهره‌گيري معاويه از سياست رئيس بيگانه، شهرنشيني و همگني جمعيت، تماميت‌طلبي و باج‌خواهي، با معاويه همراه شدند. سنخ دوم، متأثر از سياست هاي روشنگرانه امام علي(ع)، سياست بي‌طرفي، منفعت‌جويي و احتياط ديني با معاويه همراهي نكردند.