سياست‌هاي فرهنگي در عراق و ايران در دوران معاصر: مطالعه مقايسه دوران ملك فيصل و رضاشاه

در قرن بيستم ميلادي در عراق و ايران تغييرات فرهنگي و اجتماعي متعددي در راستاي مدرنيزاسيون و توسعه انجام شد. هرچند در دو كشور روشنفكران متعددي بر لزوم نوگرايي و انجام اصلاحات توجه داشتند؛ اما باني و هدايتگر اصلي مسير اصلاحات نوگرايي فرهنگي در عراق ملك فيصل بن حسين (حك 1300 1312ش) و در ايران رضاشاه (حك 1304 1320ش) بود. مسئله پژوهش حاضر بررسي و مقايسه تغييرات فرهنگي عراق و ايران در دوره ملك فيصل و رضاشاه است. داده‌ها با استفاده از روش كتابخانه‌اي گردآوري شده و از روش مطالعه مقايسه‌اي و تطبيقي بهره گرفته شده‌است. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه مهم‌ترين وجه مشترك مدرن‌سازي در عراق و ايران، اصلاحات حوزه آموزش در مقطع آموزش ابتدايي بود. در هر دو كشور نيز بر ضرورت حضور فعال اجتماعي زنان توجه شد. مهم‌ترين وجه تفاوت نيز مبتني بر حفظ وجه ديني و بومي حيطه‌هاي فرهنگي مانند آموزش، انجمن‌ها و پوشش در عراق بود درحالي‌كه در ايران وجه ديني و بومي حيطه‌هاي فرهنگي تحت‌تأثير نوگرايي غربي و باستان‌گرايي به‌شدت تضعيف شد و به حاشيه برده شد. همچنين سطح تغييرات فرهنگي در ايران به‌مراتب گسترده‌تر از عراق بود.