نقش دولت در توسعه گردشگري با تأكيد بر سياست‌هاي اقتصادي

صنعت گردشگري به‌عنوان يكي از سودآورترين صنايع خدماتي جهان، اولويت درآمد اقتصادي در كشورهاي بسياري است. در اين مقاله، با توجه به اهميت جايگاه كليدي دولت در اقتصاد به‌دليل اينكه دولت بازيگر اصلي در فرآيند سياسي توسعه گردشگري است، نقش سياست‌هاي اقتصادي آن بررسي مي‌شود. تحقيق حاضر ازلحاظ هدف، از نوع كاربردي؛ ازلحاظ روش انجام، از نوع توصيفي - تحليلي و ازلحاظ شيوه گردآوري اطلاعات، از نوع پيمايشي و روش مقطعي بوده و از مصاحبه به‌عنوان ابزار جمع‌آوري داده‌ها استفاده شده است. منابع اطلاعاتي استفاده‌شده در اين روش، مباني نظري، پيشينه تحقيق، مشاهدات، مستندات، مصاحبه‌هاي عميق با صاحب‌نظران، مديران و كارشناسان باتجربه هستند. جامعه آماري بررسي‌شده شامل تمامي دست‌اندركاران حوزه صنعت گردشگري است. نمونه آماري مصاحبه‌شده مشتمل بر 30 نفر از صاحب‌نظران علمي دانشگاهي و خبرگان در امر سياست‌گذاري گردشگري و اقتصاد ايران بوده است. روش‌هاي نمونه‌گيري استفاده‌شده براي مصاحبۀ عميق نيمه‌ساختاريافته با افراد مصاحبه‌شونده، روش نمونه‌گيري هدفمند قضاوتي و روش گلوله‌برفي هستند و تا مرحله اشباع نظري در موضوع مقاله انجام مي‌شوند. تحليل ساختاري بررسي ساختار عاملي بين متغيرهاي مرتبه دوم بر متغيرهاي مرتبه اول نشان مي‌دهد ساختار عاملي بين متغير مرتبه دوم توسعه گردشگري با متغيرهاي مرتبه اول (توسعه كارآفريني و فرصت‌هاي شغلي، رقابت بين مناطق مستعد، سرمايه‌گذاري دولت در بخش گردشگري، سياست‌گذاري اقتصادي دولت در زمينه گردشگري، مشاركت حداكثري جامعه و بخش خصوصي) روابط علّي معناداري دارند. در رابطۀ متغير مرتبه دوم (توسعه گردشگري) با متغير مرتبه اول، سياست‌گذاري اقتصادي دولت در زمينه گردشگري (89/0=B) و رقابت بين مناطق مستعد (60/0=B) به‌ترتيب، در رتبه نخست و آخر قرار گرفتند. نتايج نشان مي‌دهند مؤلفه سياست‌گذاري اقتصادي دولت در زمينه گردشگري با ضريب 89/0، مؤلفه توسعه كارآفريني و فرصت‌هاي اشتغال با ضريب 88/0 و مؤلفه سرمايه‌گذاري دولت در بخش گردشگري با ضريب 83/0 بيشترين تأثير را در توسعه گردشگري در ايران دارند. همچنين مؤلفه مشاركت حداكثري جامعه و بخش خصوصي با ضريب 66/0 و مؤلفه رقابت بين مناطق مستعد با ضريب 60/0 كمترين تأثير را در ارتقا و توسعه گردشگري دارند.