بازكاوي و تحليل ارزش‌ گذاريِ منفردات روايي در نظر و كاربرد

شمار زيادي از روايات در موضوعات مختلف احكام و عقايد، تنها با يك سلسله سند و توسط يك راوي نقل شده‌اند كه در ميان اصطلاحات حديثي نام منفرد را به خود اختصاص داده‌اند؛ گرچه غالباً در مقام نظر گفته مي‌شود كه انفراد در نقل از موجبات طرد روايت نيست، برخي نيز آن را نشانۀ توهم و ضعف راوي دانسته و در مواضع متعدد روايات به‌سبب منفرد بودنشان خدشه‌دار تلقي شده‌اند. اين پژوهش با روشي توصيفي‌تحليلي درصدد است تا با بررسي موردي بسياري از روايات منفردِ مردود خوانده شده، اعتبار روايات منفرد و شرايط قبول يا عدم قبول آن‌ها را به دست آورد. پژوهش‌ها نشان از آن دارد كه رواياتِ منفردِ مردود همواره با ساير قراين ضعف، به‌خصوص تضعيف راوي و مخالفت با مشهور همراه است. گاه نيز به‌رغم وثاقت راوي، زاويه داشتن معيارهاي گزينش و نقل روايت توسط راوي با ديگران موجبات طرد روايات منفرد او را فراهم آورده است. عام‌البلوي بودن (مسئلۀ مبتلابه همگاني) نيز اگر با تفرد در نقل همراه شود، روايت را در مظان اتهام و ترديد قرار خواهد داد و  نبايد دور از نظر داشت كه اين عامل هنگام معارضه با رأي مخالفان از اسباب طرد منفردات به شمار رفته و مي‌توان گفت كه آگاهي از عوامل دخيل در عدم امكان انتشار گستردۀ برخي روايات موجب شده كه بر بسياري از روايات منفرد عام‌البلوي خدشه وارد نشود.