خوانش فوكويي مولفه هاي حكومت مند موثر در برساخت هويت سرزميني ايران عصر ساماني

هويت سرزميني در چارچوب مفهوم حكومت مندي ميشل فوكو؛ ايدئولوژي نهاد قدرت با دارا بودن مولفه‌هاي مرتبط؛ جغرافياي سياسي و فرهنگي خاص خود را توليد مي نمايند. هويت سرزميني در چارچوب مفهوم حكومت مندي مشتمل بر مجموعه اي از نمادها و فرايندهايي است كه توسط گفتمان اجتماعي- سياسي در مقطع مشخص از تاريخ مفصل بندي مي گردد. در اين ديدگاه مرزهاي هويتي جنبۀ طبيعي ندارد بلكه امري برساخته مي باشد كه در گذر زمان توسط قدرت سياسي به صورت تجانسي در داخل يك قلمرو سياسي تثبيت گرديده و احتمال بازساخت در آينده نيز وجود دارد. در اين مقاله كوشش گرديده با اتكا به روش تفسيري و با استفاده از مضمون نظري حكومت‌مندي گفتماني ميشل فوكو؛ چگونگي صورتبندي هويت سرزميني در عصر حكومت ساماني( 287- 389 ه .ق) واكاوي گردد. يافته هاي تحقيق بيان‌گر آن است كه مفصل بندي هويت سرزميني در عصر حكومت ساماني بر مبناي خوانش تلفيقي از آموزه هاي ايران باستان و اسلام و ارتقاي زبان فارسي به مثابه زبان معيار بازنمايي گرديد و اشتراك بين‌الاذهاني را در بين مردم ايران تقويت نمود. همچنين در دورۀ ساماني انتساب نَسَبي به پادشاهان اسطوره‌اي ايران باستان؛ مشروعيت ساخت مرزهاي متمايز هويتي توسط رهبران سياسي دورۀ ساماني را تأمين نموده بود. بطوري كه شبكه پيچيده اي از روابط قدرت در اين دوره با خلق تبار باستاني براي دودمان‌هاي حاكم و وارد نمودن آن در متون تاريخي( در قالب ارتباط دانش و قدرت) در تثبيت اشتراك بين‌الاذهاني در جامعه به كار گرفته شدند.