تبيين شاخص‌ هاي پايداري اقليمي در مدارس تاريخي (نمونه موردي: مدارس خراسان بزرگ)

در جهان امروز، سه عامل محيط ‌زيست، توسعه پايدار و كاهش مصرف انرژي‌هاي تجديد ناپذير، مباحث حائز اهميت در سطح جوامعند. به ‌طوري ‌كه صاحب‌نظران، معماران و شهرسازان به دنبال يافتن راهكارها و تدابير زمينه‌اي و اعمال آن‌ها در همه سطوح جامعه هستند. چراكه گذشتگان با محدوديت‌هاي موجود در عصر خود به مقابله پرداخته و پاسخ‌هايي درخور براي آن يافته‌اند. معماري سنتي در خطه خراسان چه در بخش مسكوني و چه در بخش‌هاي مذهبي و فرهنگي داراي ابعاد و ويژگي‌هاي منحصربه‌فردي است كه در پاسخ به بستر شكل گيري آن پديد آمده‌اند. دليل اين مدارس چندمنظوره بودن و استفاده مداوم آنهاست. بدين ترتيب اين بناها علاوه بر نقش آموزشي، محل اقامت طلاب بوده‌اند كه به‌نوعي باعث مي‌شود تا در تمام طول شبانه‌روز از فضاهاي مختلف آن استفاده شود. در اين راستا تلاش شده است تا با بررسي 19 مدرسه طي دوره‌هاي تاريخي، اصول پايداري آن‌ها شناسايي شود. نوع تحقيق، كيفي و روش مبتني بر بررسي نمونه موردي است. در ابتدا بر اساس پيشينه نظريات، تلاش شد تا چارچوب تحقيق شكل گرفته و بر مبناي آن نمونه هاي موردي تحليل شوند. گردآوري اطلاعات بر اساس مطالعات ميداني شامل مشاهده شخصي و داده هاي اسنادي- كتابخانه‌اي گردآوري‌شده است. نتايج حاكيست؛ اگرچه مدارس از يك الگوي واحد شامل؛ حياط مركزي و حجره‌هاي گرداگرد آن تشكيل‌شده‌اند و هركدام از معماري عصر خود تبعيت نموده‌اند، ليكن ملاحظات اقليمي متناسب با شرايط بستر طراحي از قبيل درون‌گرايي، ظرفيت حرارتي جداره‌ها، ايوان‌هاي تابستانه و زمستانه به‌عنوان مدرس، ايجاد تهويه طبيعي و عواملي ازاين ‌دست در آن‌ها رعايت شده است.