بازخواني مولفه‌هاي اتمسفر معماري با محوريت هم‌افزايي نور روز (نمونه موردي: معماري مساجد مجموعه آرامگاه شيخ جام)

اتمسفر معماري، كيفيتي منحصربه ‌فرد از فضاست كه با خلق يك پس‌زمينه زيبا براي زندگي روزمره، ماندن در فضا را مداومتر، بيادماندني و لذتبخش مي‌كند. اتمسفر با القاي حيات به فضا از كرختي آن مي‌كاهد. ايجاد و كنترل آن از همان گامهاي اوليه معماري شكل ‌مي‌گيرد اما متاسفانه خلاء آن در روند آموزش و طراحي بسيار مشهود است. بمنظور دستيابي به روش خلق معماري سرزنده با اهداف از قبل تعيين‌شده، اين مقاله سطح تعامل هم‌افزايي شاخصه‌هاي اتمسفر معماري و بطور نمونه تاثير مهمترين معيار شكل‌دهنده آن يعني نور بر ديگر معيارها را مطالعه‌مي‌كند. در خصوص اتمسفر معماري و نور، تاثيرات و رده‌هاي سينرژيكي(همافزايي) كه مي‌تواند اعمال‌گردد، بررسي‌شده‌است. بمنظور كنترل نتايج سه مسجد نسبتا مشابه از مجموعه شيخ جام مورد تحليل ميداني قرارگرفتند. چراكه مساجد بعنوان خانه‌هاي نور مطرح شده‌اند. اين تحقيق ازنوع كاربردي و بر مبناي پژوهش فلسفي-تفسيري به روش توصيفي-تحليلي-پيمايشي، براساس اطلاعات اسنادي و پيمايشي انجام‌شده‌است. پرسش‌نامه طبق ‌طيف ‌ليكرت تنظيم و براساس تعداد فرمول كوكران بين مراجعين ارايه گرديد ، داده با استفاده از روشها و نرم‌افزارهاي آماري تحليل و بررسي صورت‌گرفت. بنا به نتايج پژوهش مي‌توان‌گفت نور روز با هم‌افزايي بر ديگر معيارهاي اتمسفر بنا در الحاق حس‌وحالهاي متفاوت قدرتمند عمل‌مي‌كند. شاخصه فيزيكي نور با ميزان تاثير بيشتر بر كيفيتهاي ثابت و شاخصه معنايي آن بر كيفيت هاي متغير اتمسفر فضا تاثيرمي‌گذارند. همچنين متقابلاكالبد معماري ، ابژه‌هاي اطراف و تعامل ميان داخل و خارج به ترتيب با بيشترين ‌تاثيرپذيري از نور بر كليت اتمسفر فضا موثرند.