بازخواني معماري مجموعه شيخ صفي الدين اردبيلي در ارتباط با كهن الگوها

مجموعه شيخ صفي الدين اردبيلي در دوره‌هاي مختلفي ساخته شده‌؛ اما در كتب تاريخي آمده، كه طرح اين مجموعه در رويا، از سوي صدرالدين موسي – فرزند شيخ -به معمار بنا، الهام شده‌است. با توجه به اعتقادات حاكم در دوره تاريخي ايلخاني و صفوي، مي‌توان اين مجموعه را تجلي ناخودآگاه تصوف دانست. از طرفي، در روانشناسي تحليلي يونگ كهن الگوي«فرايند فرديت» مطرح شده‌است، كه مرتبط با پرسش‌هاي معنوي از جمله معناي زندگي و هدف هستي است. كه اين كهن الگو را مي‌توان با سلوك عرفاني در مكتب اسلام تطبيق و مقايسه نمود. هدف اين مقاله پاسخگويي به اين پرسش است كه آيا با بررسي كهن‌الگوي فرديت مي‌توان به درك مفهوم و نحوه عينيت يافتن آن در اين مجموعه رسيد؟ در اين مقاله به روش تفسيري تاريخي، از رويكرد  ادراك نشانه‌ها نيز استفاده شده‌است. و سعي خواهد شد تا كيفيت و ارتباط بين اين نشانه‌ها و كهن الگوهاي مطرح در اين زمينه بررسي گردد. نتيجه آنكه، ساختار كالبدي اين مجموعه براساس مراتب عرفان و همچنين مراحل چهارگانه كهن الگوي فرديت شكل گرفته، و در پايان اين مجموعه نشانه هاي كالبدي نشان دهنده به ظهور رسيدن كهن الگوي كامل فرديت هستند.