تغيير رفتار فرهنگي براي كسب منزلت اجتماعي در عصر آهن دو و سه (شواهدي از كالاهاي شأن‌زا در گورستان شرقي قره تپه سگزآباد)

به تازگي كاوش هاي باستان شناختي در گورستان شرقي قره تپه ي سگزآباد منجر به كشف گورهايي متعلق به اواخر هزاره دوم و نيمه نخست هزاره اول پ.م.( عصر آهن 2 و 3) گرديد. به لطف كاوش هاي انجام شده در اين گورستان، يافته هايي در اختيار قرار گرفته كه مي توانيم بر اساس آن ها بخشي از جنبه هاي اجتماعي زندگي جوامع هزاره اول پ.م ساكن در منطقه را بازسازي نماييم.  گورها يكي از مهمترين بافت هاي باستان شناختي كشف كالاهاي شأن زا هستند. در زمينه نوع كالاهاي شأن زا، تغييرات در نوع و ارزش آن ها در طول زمان و چگونگي توزيع آن ها در جامعه ي عصر آهن 2 و 3 منطقه پرسش ها و ابهامات زيادي وجود دارد. با توجه به مباحث نظري موجود در زمينه ي شأن و كالاهاي شأن زا و مطالعه ي يافته هاي حاصل از كاوش هاي اين گورستان نويافته مي توان كالاهايي از قبيل صدف دريايي، مهره هاي تزييني از جنس عقيق قرمز و آنتيموان، مهرهاي استوانه اي سبك آشور نو، مهرهاي استوانه اي با طرح هندسي و زيورآلات و ابزار آهني را به عنوان كالاهاي شأن زا در نظر گرفت.  شواهد بدست آمده از اين گورستان حاكي از تلاش نخبگان در هزاره اول پ.م. براي حفظ شأن و منزلت اجتماعي خود از طريق اختيار كردن دسته اي جديدي از كالاهاي شأن زا است. اين كالاها به عنوان نشانه اي از پيوند و تعامل با سرزمين هاي دوردست مي توانست در حفظ و توسعه ي شأن و جايگاه اجتماعي نخبگان نقش موثري داشته باشند. همچنين يافته هاي بدست آمده از اين گورستان حاكي از تلاش بخشي از رده هاي پايين تر جامعه براي  افزايش شأن اجتماعي خود و بهره مندي از امتيازات آن است.