فراتحليلي بر پژوهش‌ هاي آموزش چند فرهنگي، آموزش شهروندي، تربيت اخلاقي، تربيت سياسي و تربيت ديني در ايران

بر پايه نظريه نهادي، پذيرفته شدن نظام آموزشي توسط محيط بيروني تنها در گرو نهادينه كردن ارزش هاي انساني - اجتماعي است. پژوهش حاضر بر آن بود تا عملكرد آموزشي و تربيتي مدارس ايران در نهادينه كردن اين ارزش ها را مورد ارزيابي قرار دهد. بدين منظور، فراتحليلي كيفي بر تمامي پژوهش هايي كه به بررسي وضعِ موجود نظام آموزشي در نهادينه كردن ارزش هاي چندفرهنگي،  شهروندي،  اخلاقي، سياسي و ديني از سال 1387 تا 1399پرداخته بودند، انجام شد. در گام نخست، 323 پژوهش شناسايي شدند كه تنها 94 پژوهش به بررسي وضع موجود پرداخته بودند. پس از كنترل كيفي و پايش اين پژوهش ها با استفاده از تكنيك كاسپ (CASP)، در نهايت، 89 پژوهش به فراتحليل راه پيدا كردند. يافته ها نشان داد كه نظام آموزشي در نهادينه كردن ارزش هاي انساني- اجتماعي، ضعيف و ناكارآمد عمل كرده است. از يك سو، در آموزش ها، توجهي ناكافي و نامناسب به اين ارزش ها شده است. از ديگرسو، رويكردي كه در آموزش اين ارزش ها در پيش گرفته شده است، رويكردي غيرفعال، مكانيك و محافظه كارانه بوده است كه بهادگيري ژرفي در دانش آموزان نمي انجامد. اين مساله سبب شده كه دانش آموزان تنها در سطح مفهوم با اين ارزش ها آشنايي پيدا كنند و گرايشي راستين و پايدار در آن ها براي حركت و روآوردن به اين ارزش ها ايجاد نشود. در نهايت، تنها اهرم هاي فشار محيط بيروني براي گذار به گونه گون شدن مدارس است كه مي تواند بستري براي نهادينه كردن ارزش هاي انساني- اجتماعي فراهم كند كه خود نيز نيازمند هموار و همتراز شدن ساختار اجتماعي جامعه است.