عوامل مؤثر بر پهنه‌بندي آلودگي خاك به فلزات سنگين در دشت سيرجان- استان كرمان

آلودگي خاك به فلزات سنگين يكي از مهم‌ترين مسائلي است كه سلامتي انسان را به‌طور مستقيم و غيرمستقيم تهديد مي‌كند. اين پژوهش با اهداف پهنه‌‌بندي گسترش برخي عناصر سنگين در خاك‌هاي بخشي از شهرستان سيرجان، استان كرمان، مطالعه اثر عوامل طبيعي بر توزيع عناصر سنگين و ارزيابي خطر اكولوژيك غلظت عناصر سنگين خاك انجام شد. طي يك فعاليت ميداني 120 نمونه مركب خاك سطحي از عمق صفر تا 15 سانتي‌متري جمع‌آوري شدند. ويژگي هاي خاك‌ها نظير اجزاي بافت خاك، pH، هدايت الكتريكي، مواد آلي و غلظت كل عناصر سنگين (Cd،Zn،Cu،Fe و Pb) به روش‌هاي استاندارد اندازه‌گيري شدند. پهنه‌بندي اجزاي بافت خاك و عناصر به روش كريجينگ معمولي انجام شد. نتايج، همبستگي مثبت و معني‌داري را بين اجزاي بافت خاك (رس، سيلت) و غلظت Cu و Fe كل خاك‌ها نشان داد. جهت باد غالب در منطقه و توزيع مكاني Cu،Fe و Zn به‌طور قوي احتمال اينكه منشأ اين فلزات غبار باشد را تاييد مي‌كنند. نتايج نشان دادند كه منابع سه عنصر Cu،Fe و Zn از منابع عناصر Cd و Pb متفاوت هستند. بيشترين غلظت‌هاي Cu،Fe و Zn در جنوب منطقه وجود داشت و غلظت‌ها در راستاي خلاف جهت باد افزايش مي‌يابند در حالي كه بيشترين غلظت Cd و Pb در شمال منطقه مطالعاتي بود. شاخص تركيبي آلودگي نمورو آشكار كرد كه خاك‌هاي منطقه از نظر آلودگي به Cd پاك، آلودگي به Pb،Fe  و Cu كم و آلودگي به Zn در حد متوسط است.