كاربرد آمار دايره‌اي در تحليل فصلي زمان وقوع بارندگي‌هاي حدي در حوضه درياچه اروميه

يكي از پارامترهاي هيدرولوژيك تأثيرگذار در مديريت سيستم‌هاي منابع آب، تغيير در مقدار و زمان وقوع بارندگي‌هاي حدي است. در اين پژوهش تحليل فصلي ‌بودن زمان وقوع بارندگي‌هاي حدي حوضه درياچه اروميه با استفاده از داده‌هاي حدي بارش هاي روزانه 30 ايستگاه باران‌سنجي در دوره آماري 2018-1991 و كاربرد آمار دايره‌اي انجام شد. يكنواختي زمان وقوع رويدادهاي حدي با روش‌هاي ريليه و كايپر در سطوح 0/1، 0/05 و 0/01 مورد آزمون قرار گرفت. از تخمين‌گر شيب‌ سن اصلاح ‌شده براي تخمين شيب خط روند زمان وقوع رويدادهاي حدي استفاده شد. يكنواختي در زمان وقوع رخدادهاي حدي بارش در هر سه سطح توسط آزمون‌هاي يكنواختي رد شد. نتايج حاكي از وجود دو فصل قوي رخدادهاي بارش‌هاي حدي شامل اواخر زمستان و اوايل بهار و ديگري فصل پاييز است. طبق نتايج، ميانه شاخص قدرت فصلي رويدادها در حالت كلي برابر با 0/3 بود كه پس از تفكيك كل سال به دو فصل متمايز، اين رقم براي فصل بهار 0/82 و فصل پاييز 0/9 به‌دست آمد. قدرت فصلي فصل بهار در دو بخش ‌غربي و شرقي درياچه اروميه مشابه بود، ولي در فصل پاييز بخش غربي درياچه قوي‌تر از شرق آن ديده شد. در فصل بهار به طور ميانگين در 40٪ ايستگاه‌ها، زمان وقوع رخدادها داراي روند منفي و %60 بقيه روند مثبت داشتند. اين رقم براي فصل پاييز به‌ترتيب 77٪ براي روند نزولي و 27% براي روند صعودي حاصل شد.