تغييرات فصلي و مكاني پذيرفتاري مغناطيسي گرد و غبار خياباني در چند شهرستان اصفهان و ارتباط آن ‌ها با غلظت برخي فلزات سنگين

گرد و غبار خياباني ذراتي كوچكتر از 100 ميكرومتر است كه وارد محيط‌هاي شهري مي‌شود. ويژگي‌هاي مغناطيسي اين ذرات و ارتباط آن‌ها با غلظت فلزات سنگين، كمتر مورد توجه پژوهشگران در ايران قرار گرفته است. اهداف اين مطالعه شامل بررسي تغييرات مكاني و فصلي پذيرفتاري مغناطيسي و همچنين تعيين ارتباط آن با غلظت فلزات سنگين در گردوغبار خياباني در چند شهر استان اصفهان است. نمونه‌برداري در نيمه اول ماه دوم هر فصل، به تعداد 20 نمونه از شهر اصفهان و 10 نمونه از هر يك از  5  شهر ديگر استان انجام شد. اندازه‌گيري غلظت برخي عناصر سنگين با استفاده از دستگاه جذب اتمي و همچنين اندازه‌گيري مقادير پارامترهاي مغناطيسي روي نمونه‌هاي گردوغبار خياباني انجام شد. نتايج نشان داد، زياد بودن مقادير پذيرفتاري مغناطيسي در شهر نطنز مي‌تواند به دليل مواد مادري حاوي كاني‌هاي فرومنيزيم و در ساير شهرها به خصوص اصفهان، فعاليت‌هاي انساني باشد. نتايج تجزيه به مؤلفه‌هاي اصلي، همبستگي زياد مؤلفه اول با پذيرفتاري مغناطيسي و غلظت عناصر روي، مس و كروم و همبستگي زياد مولفه دوم با پذيرفتاري مغناطيسي وابسته به فركانس و غلظت عناصر نيكل و كبالت را نشان داد كه مي‌تواند به احتمال زياد، نشان دهنده وابستگي و جذب اين عناصر به ذرات نزديك به فوق‌پارامغناطيس و به ذرات درشت چند وجهي باشد. وجود همبستگي‌هاي زياد ميان پارامترهاي مغناطيسي با غلظت عناصر مس و روي و همبستگي‌هاي كم يا منفي غلظت عناصر سرب، نيكل، كروم و كبالت با پذيرفتاري مغناطيسي  به ترتيب منشأ انسان‌زاد و طبيعي آن‌ها را تاييد كرد. مقدار بزرگتر پارامترهاي مغناطيسي گردوغبار خياباني در فصل بهار، منعكس‌كننده غلظت چشمگير كاني‌هاي مغناطيسي در اين فصل در مقايسه با فصل‌ هاي پاييز و زمستان و افزايش سهم فعاليت‌هاي انساني است.