ارزيابي كارايي آون مزرعه‌اي براي اندازه‌گيري سريع مقدار رطوبت جرمي خاك

اين پژوهش تابستان سال 1400 به‌منظور ارزيابي و اعتبار‌سنجي مقادير رطوبت جرمي خاك اندازه‌گيري‌شده توسط دستگاه آون مزرعه‌اي انجام شد. براي اين كار ده نوع خاك با شوري عصاره اشباع كمتر از dS m^-1 4 (غيرشور) و سه نوع خاك شور در محدوده درياچه اروميه بررسي شدند. براي هر خاك كرتي با ابعاد m 2 × m 1 آماده شد و ثبت داده‌هاي رطوبت جرمي و اندازه‌گيري ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي در آن انجام شد. مقادير رطوبت جرمي (θm) اندازه‌گيري‌شده با آون مزرعه‌اي (θmFO) با مقادير رطوبت جرمي اندازه‌گيري‌شده با آون آزمايشگاهي (θmLO) در دماي °C 105 به مدت 24 ساعت (به‌عنوان روش مرجع) مقايسه شد. دماهاي 120، 140 و °C 160 با سه مدت‌زمان 10، 15 و 20 دقيقه براي خشك‌كردن نمونه‌هاي خاك در آون مزرعه‌اي مورداستفاده قرار گرفت. در هر سه دما، مقادير θmFO زماني كه نمونه خاك به مدت 15 يا 20 دقيقه در كوره آون مزرعه‌اي قرار مي‌گرفت، هم‌خواني نزديكي با مقادير θmLO داشت. روابط خطي معني‌داري بين مقادير θmFO و θmLO استخراج شد كه شيب آن‌ها بسيار نزديك به 1 بود. مقادير عرض از مبدأ روابط قابل‌چشم‌پوشي بوده و پراكنش داده‌ها اطراف خط يك‌به‌يك به‌صورت متقارن بود. تأثيرپذيري اندك اندازه‌گيري مقدار رطوبت خاك به اين روش از مقدار ماده آلي، مقدار رس، شوري و چگالي ظاهري خاك، مزيتي كاربردي براي روش آون مزرعه‌اي است. يافته‌هاي اين پژوهش مؤيد كارآمدي آون مزرعه‌اي براي اندازه‌گيري سريع و قابل‌اطمينان مقدار رطوبت در خاك‌هاي مختلف است.