مدل‌سازي و برآورد اقتصادي خسارت تغيير اقليم بر خدمت اكوسيستمي كنترل رواناب در گون‌زارهاي زاگرس مركزي

گون پوشش گياهي بسياري از كوهستان‌هاي فلات ايران است و باتوجه‌به شكل بالشتي و سيستم ريشه‌دواني عميق، كنترل و نفوذ بارش‌هاي جوي را به درون خاك تسهيل و نقش عمده‌اي در ارائه خدمات اكوسيستمي ايفا مي‌كند. از طرفي همبستگي اكوسيستم‌هاي گون‌زار (Astragalus habitats) با اقليم‌هاي خشك و نيمه‌خشك، آن‌ها را در برابر تغييرات اقليمي آسيب‌پذير نموده‌است. در اين مطالعه نقشه توليد رواناب بر پايه منحني باديكو تحت شرايط حال حاضر و آتي تغيير اقليم (2050) با استفاده ازداده‌هاي اقليمي و دمايي سايتChelsa (مدل گردش عمومي CanESM2) در نرم‌افزار TerrSet و با استفاده از نقشه‌هاي: زيرحوزه‌ها، بارش سالانه، تبخير و تعرق پتانسيل سالانه، عمق خاك، آب قابل‌دسترس گياه و نقشه پوشش زمين _كاربري زمين حال حاضر و آينده با تركيبي از روش‌هاي ميداني و مدل‌هاي پراكنش گونه‌اي در مقياس محلي حوزه آبخيز رودخانه شور دهاقان (زاگرس مركزي) تهيه و درنهايت خسارت رواناب مازاد توليد‌شده در اثر تغيير اقليم به روش هزينه جايگزين (Replacement cost method) برآورد شد. نتايج حاكي از افزايش حجم رواناب سالانه حوزه از70 ميليون مترمكعب در حال حاضر به 105 ميليون مترمكعب در شرايط تغيير اقليم تحت سناريوي rcp26 سال 2050 بود. با احتساب هزينه 10 ميليون ريال به ازاي كنترل 530 مترمكعب رواناب از طريق پروژه‌هاي متنوع آبخيزداري، جلوگيري از خسارات رواناب مازاد توليد‌شده، نيازمند اعتباري بالغ بر 660 ميليارد ريال بر اساس ارزش حال است. اين مطالعه قابليت نرم‌افزار TerrSet براي پيش‌بيني و توليد نقشه خدمت اكوسيستم توليد رواناب تحت تغييرات اقليمي يا تغييرات كاربري اراضي و با هدف ارزش‌گذاري را در مقياس محلي به اثبات رساند. همچنين ارزش‌گذاري فوق مي‌تواند مبناي برنامه‌ريزي و تأمين اعتبار براي مطالعه و اجراي طرح‌هاي آبخيزداري با هدف مقابله با تهديدات تغيير اقليم باشد.