آينده‌انديشي ازمنظر مكتب معتزله

آينده‌پژوهي به‌عنوان يك فرارشته با پيشرفت روزافزون علم و فناوري اهميت بسزايي‌ پيدا كرده است. درهمين‌راستا در ميان متفكران ديني در اين حوزه، بررسي آينده‌انديشي ازمنظر اديان مختلف و استخراج اصول و مباني ساخت آينده ازمنظر آنها بسيار حائز اهميت خواهد بود. به‌همين‌علت، به‌عنوان يك آينده‌پژوه شيعه، براي شناخت صحيح، جامع و مانع از آينده‌انديشي ازمنظر مكتب تشيع، نياز به شناخت اين مبحث درميان ديگر مكاتب اسلامي مي‌باشد كه دراين‌ميان مكتب معتزله يكي از اصلي‌ترين مكاتب است. در مكتب معتزله، اصولي مانند توحيد، عدل، وعد و وعيد، منزله بين‌المنزلتين، حسن‌وقبح عقلي و امر‌به‌معروف و نهي‌ازمنكر، پايه‌هاي اين تفكر را ساخته است. در اين مقاله تلاش شده است با استفاده از روش تحليل اسنادي به سه مقوله امامت، سياست و تعليم‌وتربيت كه از اهم امور در ساخت آينده ازمنظر معتزله هستند، پرداخته شود. دراين‌بين طرز نگاه به موضوع امامت، جايگاه و ميزان بحث اختيار انسان و نحوه برخورد با موضوع امر‌به‌معروف و نهي‌ازمنكر از مهم‎ترين تفاوت‌هاي مكتب معتزله با تشيع است كه در ساخت آينده‌انديشي ازمنظر اين دو مكتب، نقش‌آفريني كرده و اختلاف ديدگاه آنها را با يكديگر رقم خواهد زد.