سناريوهاي آينده روابط ايران و آمريكا در افق پنج ساله براساس رويكرد سناريونويسي

يكي از پيچيده‌ترين مسائل سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران از زمان پيروزي انقلاب تاكنون، نحوه مواجهه و چگونگي تنظيم تعامل بين دو كشور ايران و آمريكا در محيط منطقه‌اي و نظام بين‌المللي بوده است. در برهه‌هايي از تاريخ ايران بعد از انقلاب، اين مواجهه در بعضي از مقاطع تا آستانه يك جنگ فراگير بين دو كشور پيش رفته و در بعضي از برهه ها همانند زمان گفت‌وگوهاي برجامي و انعقاد توافق‌نامه برجام، زمينه‌هاي حل‌وفصل نسبي اختلافات بين دو كشور فراهم گرديده است. افزايش يا كاهش تعارضات بين دو كشور به مجموعه اي از عوامل به‌هم‌پيوسته، ارتباط منطقي و معناداري پيدا مي‌كند و براي يافتن راه‌حل كاهش تعارضات و تضادها، مي‌بايست متغيرهاي اساسي در داخل دو كشور و در محيط بين‌المللي هماهنگ گردند. در پژوهش پيش رو، به‌دنبال پاسخ‌گويي به اين پرسش هستيم كه چه سناريوهايي را مي‌توان براي آينده روابط ايران و آمريكا در پنج سال آينده دربازه زماني 2022 تا 2027 ميلادي ترسيم كرد؟ ابزار پاسخ‌گويي به اين پرسش، بهره‌گيري از رويكرد سناريونويسي برپايه فرض است كه از رويكردهاي اكتشافي در سناريونگاري و برمبناي شواهد، خلاقيت و خبرگاني بوده كه با شناسايي فرض هاي محتمل روابط بين دو كشور و متغيرهاي اساسي شكل‌دهنده به رابطه ايران و آمريكا (ازطريق طوفان مغزي با استفاده از پنل خبرگاني) و دسته‌بندي آن ها، سناريوها استخراج گرديده اند. يافته هاي پژوهش بيانگر آن است كه براساس متغيرها و فرض هاي موجود، سناريوي ارجح پيش رو، افزايش رقابت و دشمني و سناريوي ممكن و محتمل، تعامل مشروط و محدود و سناريوي مصالحه و سازش است. مي توان گفت كه وزن علائم هشدار به‌مراتب بسيار بيشتر از اقدامات شكل‌دهنده، فرض هاي باربر و اقدامات بيمه‌كننده رابطه ايران و آمريكاست؛ بنابراين مديريت تنش ها در روابط دو كشور، بايد اولويت سياست‌گذاران در دو كشور باشد.