تصوير مطلوب تمدن اسلامي، الزامات و نتايج حاصل از تحقق آن

ﺑﺤﺚ ﺗﻤﺪن از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺴﻴﺎر وﺳﻴﻌﻲ است ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻫﻤﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻋﻠﻮم اﻧﺴﺎﻧﻲ را در ﺧﻮد ﺟﺎي دﻫﺪ و ﻣﻲﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻫﻤﻪ ﺗﻼشﻫﺎي ﻋﻠﻤﻲ ﺑﺸﺮ و ﺟﻮاﻣﻊ ﺑﺮاي رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﺗﻤﺪن و رﺷﺪ و ﺑﺎﻟﻨﺪﮔﻲ ﻓﻜﺮي و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ است. درواقع ﺗﻤﺪنﻫﺎ در ﻳﻚ ﻓﺮﺻﺖ و زﻣﺎن ﻛﻮﺗﺎه ﺑﻪوﺟﻮد ﻧﻤﻲآﻳﻨﺪ؛ ازسوي ديگر هر تمدن، وام‌دار وابسته به تعلقات و پايه‌هاي فكري است كه برخواسته و در بستر آن رشد و نمو نموده است. هر تمدن براي شكل‌گيري و موفقيت نيازمند مباني و الزاماتي است كه در اثر توجه به آن اصول و مباني و رعايت آن الزامات، به بالندگي مي‌رسد؛ از سوي ديگر براي همراه‌سازي افراد علاوه‌بر توجه به اقناع و تربيت مبتني‌بر اصول بيان‌شده در عين حال بايستي چشم‌اندازي از آنچه حاصل از تحقق تمدن به‌دست خواهد آمد را ترسيم نمود. در اين تحقيق با هدف شناسايي و تصوير مسلوب تمدن اسلامي و چارچوب هاي دست‌يابي به آن نسبت به بررسي نظرات و اصول مختلف بيان شده در ميان انديشمندان و آيات و روايات اسلامي، با رويكرد مطالعات كتابخانه اي جمع‌آوري و با روش تحليل محتوا و فراتحليل كيفي در گام اول نسبت به احصا و دسته‌بندي نظريات در سه بخش اصلي (الزامات تحقق تمدن، موانع تحقق تمدن و نتايج تحقق تمدن) در قالب يك نگاه فرآيندگرا (الزمات تحقق، عوامل بازدارنده و نتايج استقرار) پرداخته شده است.