آينده پژوهي از ديدگاه فلسفه : جستاري در ديدگاه هاي پيشْ نگرانۀ صدرالمتألّهين شيرازي

فلسفه، دانشي است كه مبادي تصوري و مباني تصديقي ديگر علوم را پي ريزي مي‌‌‌‌كند و علوم، مباني خود را بر اساس فلسفه تنظيم و استوار مي كنند.آينده پژوهي نيز بعنوان دانشي نو پديد نيازمند بررسي هاي معرفتيِ فلسفي مي باشد. سوال اصلي پژوهش حاضر اين است كه با توجه به انديشه هاي فلسفي ملاصدرا، آينده بر اساس كدام اصول استوار خواهد شد و چه آينده اي و چگونه آينده اي رقم خواهد خورد؟. هدف اين مطالعه شناخت آينده از منظر نگاه صدرايي به مسأله آينده است روش تحقيق در اين پژوهش كتابخانه اي است كه گردآوري اطلاعات با رجوع به آثار دست اول و معتبر به دست مي آيد. در اين پژوهش، روش تحليل اسناد، با روش استدلال منطقي از طريق بيان مقدمات، و تحصيلِ نتيجه بر اساس غور در انديشه ملاصدرا، انجام ميگيرد. بر اساس آراء صدرا، آينده-نه مفهوم زماني آن، بلكه مصاديق پديداري آن داراي وجود جسماني بوده و در نهايت روحانيّت پيدا كرده و باقي خواهند بود. از طرفي وي بعنوان يك فيلسوف، با قبول اصل عليّت؛ قائل به اين است كه بايد بين علت و معلول سنخيّت و ربط برقرار باشد؛ و زمانْ جوهر ماديِ متغيّر الذات و متجددالهويت است يا مقدارِ تجدد و بي قراريِ آن و بُعد چهارم مادّه است. بنابراين آيندهْ معلولِ علل است كه شناخت آينده مستلزم شتاخت علّت تامّۀ هر پديده اي مي باشد.