امكان‌ سنجي تأثيركاتارسيس بر مخاطب تراژدي در نسبت با نظريه حركت جوهري ملاصدرا

هر اثر نمايشي با عناصر ويژه‌اي كه در بر دارد در صدد آن است كه بهترين نوع ارتباط را با مخاطب خويش برقرار نموده و وجوه مختلف انساني او را درگستره‌اي از تار و پود فهم و تجربه در حوزه تماشا به چالش بكشد! پرسش اينجاست كه اين نوع مواجهه چگونه مي‌تواند اين‌گونه بر روح و جان آدمي مؤثر واقع گرديده و لااقل فراتر از آنچه در آغاز، درام تصور مي‌شده عمل نمايد؟ كاتارسيس مفهومي است كه براي اولين بار به صورت امري انضمامي توسط ارسطو در تراژدي ‌و به تبع آن درآثار دراماتيك، به‌ صورت‌ جدي‌ مطرح‌ شده، وارد مفاهيم‌كلان فلسفه غرب شده و متفكرين، ازگذشته تا به امروز مباحث و رويكردهاي مختلفي را براي تبيين آن ارائه داده‌اند. بر همين اساس يكي از رويكردهايي‌كه مي‌تواند در اين زمينه مورد بحث و توجه قرارگيرد، اصل حركت جوهري ملاصدرا است. از نظر او حدوث تدريجي حقيقتِ جوهر است و اين امر به صورت حركت تدريجي شيء از قوه به فعل صورت مي‌پذيرد. او حركت ‌جوهري را فرايندي مبتني بر وحدت اتصالي مي‌داند؛ به اين معنا كه از نظر ملاصدرا جهان با تمام اجزايش، در سيلان و جريان دائمي به سر مي‌برد. موضوع محوري نوشتار حاضر از اين قرار است كه آيا كاتارسيس مي‌تواند با تأثير بر جوهر آدمي، باعث حركت او به سوي تعالي شده و شأن وجودي‌اش را در سيري تطوري كه در مدار زمان و مكان در صيرورت است ارتقاء بخشد؟