تطورحكمت نبوي از سهروردي تا ملاصدرا

از ويژگي هاي دور دوم تاريخ فلسفۀ اسلامي كه با ظهور حكمت اشراق سهروردي آغاز و با حكمت متعاليۀ ملاصدرا استمرار يافت، ادغام فلسفه اسلامي با عرفان وحدت شهود ايراني و عرفان وحدت وجود ابن عربي است. سهروردي به قصد تجديد حيات حكمت حقيقي و با انتقاد از حكمت مشاء نشان داد كه واژۀ فلسفه مترادف با فلسفۀ مشائي مرسوم و منحصر به انديشه‌هاي ارسطويي نيست، بلكه حكمت راستين را سرچشمۀ ديگري است كه با سرچشمۀ وحي و الهام انبياء و اولياء منطبق است. بنابراين، اصل معناي «حكمت»، به معناي«حكمت الهيه» مورد توجه و تأكيد سهروردي و حكماي متأخر چون ملاصدرا بوده است. مسئله اين پژوهش، بررسي روش، رويكرد و مبناي سير تغيير و تطور معناي «حكمت» در نزد سهروردي و ملاصدرا است. چگونه حكمت در اين مسير تدريجاً به دين اسلام و تشيع تقرب يافته است؟ يافته‌ها: تغيير روش، توسع در معناي عقل و توسع در روش عقلي با كشف و شهود و قرآن و احاديث و مبناي نظريه انوار در سهروردي و نظريه اسماء و صفات در ملاصدرا است.  بر اين اساس سهروردي با قصد احياي حكمت نوري ايراني، مسير بومي‌سازي را شدت بخشيد و ملاصدرا با پيوند با عرفان ابن عربي و نظريه ولايت آن هدف را به كمال رساند.