از پيش‌بيني تا پيش‌گويي، بررسي انتقادي ادعاهاي هراري درباره آينده تكامل بشر

هدف: يووال نوح هراري، يكي از شخصيت‌هاي تاثيرگذار در قرن اخير بوده كه پيش‌بيني‌هاي هولناك او از آينده بشر، بسيار مورد توجه قرار گرفته است. او با توجه به قابليت‌‌هاي تكنولوژي و هوش مصنوعي، نسبت به هك شدن انسان‌ها، بيكاري فراگير و ظهور ابرانسان‌ها و ... هشدار مي‌دهد.با توجه به اهميت مباحث آينده‌پژوهي و تأثير آن در چگونگي حركت بشر به سوي آينده، ادعاهاي هراري مورد ارزيابي قرار گيرد تا معلوم شود آيا آينده پژوهي‌هاي براي شناخت و ساخت آينده بشر، چه جايگاهي دارد.روش: روشي كه در اين مقاله اخذ شده، عمدتا تحليلي- انتقادي است. به اين صورت كه با استناد به اصولِ عقلي و قواعد آينده پژوهي، ادعاهاي هراي از لحاظ بنايي و مبنايي بررسي شده است. يافته: يافته‌هاي اين مقاله نشان مي‌دهد كه هراري بر خلاف ساير آينده‌پژوهان دست به پيش‌گويي زده و با فعّال دانستن نقش پيش‌گويي در كنش‌هاي بعدي انسان، گفته‌هايش را غير قابل اثبات و ابطال كرده است. همچنين مباحث او از يك ناسازگاري دروني رنج مي‌برد؛ چرا كه خويشتن انساني را اسطوره مي‌نامند و همزمان نسبت به هك شدن و ناديده گرفته شدنِ آن هشدار مي‌دهد! مبالغه درباره آينده تكنولوژي و امكان تقليل حقيقت انسان‌ها به داده‌ها از ديگر اشكالات هراري است.  نتيجه: آينده‌پژوهي‌هاي هراري فاقد ارزش علمي قبل اعتنايي است و با توجه به اشكالات متعددي كه متوجه آن است، نمي‌تواند مبنايي براي علاقه‌مندان به آينده‌پژوهي قرار گيرد.