كانه‌ زايي، جايگاه چينه‌اي و توزيع عنصري كاني ‌هاي مس ‌دار در كانسار مس رسوبي تيپ توالي قرمز رنگ سرخه، شمال شرق تسوج

كانسار مس سرخه در توالي آواري سازند قرمز بالايي به سن ميوسن و در حوضه رسوبي بستان آباد- تبريز- تسوج تشكيل شده‌ است. در كانسار سرخه توالي‌هاي تكرار شونده از لايه‌هاي قرمز رنگ اكسيدي و سبز- خاكستري رنگ احيايي ديده مي‌شود كه افق‌هاي كانه‌دار در ماسه‌ سنگهايي كه غني از فسيلهاي گياهي مي‌باشند، تشكيل گرديده است. در توالي ميزبان كانه‌زايي، بخشهاي غني از ماده معدني با كاني‌شناسي مس، با بخشهاي غني از قطعات چوبي برجاي مانده همراه است كه كانه‌هاي سولفيدي مس جانشين فسيلهاي گياهي و يا جانشين پيريت‌هاي فرامبوئيدال اوليه شده است. در كانسار مورد مطالعه، دايكهاي گابرويي به سن ميوسن بالايي درون رسوبات سازند قرمز بالايي تزريق شده و آنها را قطع كرده‌اند و هيچ نوع آثار كانه‌زايي در اين دايكها مشاهده نگرديده است كه همين عامل نشان دهنده تاخيري بودن آنها نسبت به توالي ميزبان كانه‌زايي است. ماده معدني با ساخت و بافتهاي مختلفي مانند جانشيني و دانه پراكنده قابل مشاهده است. كانه‌هاي اصلي ماده معدني، سولفيدهاي مس و آهن است كه به طور عمده كالكوسيت، ديژنيت، كووليت و پيريت مي‌باشد. براي تعيين تركيب شيميايي و توزيع عنصري فازهاي كانيايي مطالعات SEM انجام گرفت كه با استفاده از نقشه توزيع و پراكندگي عنصري، سولفيدي بودن كانه‌هاي مس تاييد شد چرا كه عناصر مس و گوگرد داراي همبستگي مثبت مي‌باشند. همبستگي عناصري مانند اكسيژن و آلومينيوم مي‌تواند دلالت بر حضور كاني‌هاي رسي در بخش‌هايي از فسيل گياهي باشد. وجود اكسيژن هم احتمالا مربوط به فرآيندهاي بعدي همانند هوازدگي و اكسيداسيون است.