درون ‌مايه‌هاي مشترك در سوره «لقمان» و كتاب «امثال سليمان»

درخصوص هويت حقيقي لقمان بحث‌هاي مختلفي در درازناي تاريخ شكل گرفته كه ازجملة آنها ارتباط لقمان و حكمت‌هاي وي با اهل كتاب و يا آموزه‌هاي آنان است. در سوره «لقمان» مصاديق حكمت به‌طور مستقيم بيان شده و در سنت يهودي نيز كتاب «امثال» نماد حكمت در عهد قديم است. در نگاه يهوديان حضرت سليمان و در نظر مسلمانان لقمان دو چهره شاخص افراد حكيم و پارسا به شمار مي‌روند. گزارش‌هاي تفسيري و تاريخي قابل توجهي درخصوص فراواني حكمت‌هاي لقمان در عرف و ادب و فرهنگ اهل كتاب وجود دارد كه هركدام در جايگاه خود قابل بررسي است. اين پژوهش با هدف رسيدن به آموزه‌هاي مشترك اديان ابراهيمي بر آن است تا درون‌مايه‌هاي مشترك در بخشي از دو كتاب آسماني يعني سوره‌ «لقمان» در قرآن و كتاب «امثال» در تورات را در دو سنت اسلامي و يهودي در حد توان بررسي كند. روش جمع‌آوري مطالب به صورت كتابخانه‌اي بوده و روش پردازش آنها تطبيقي است. براساس بررسي‌هاي تطبيقي صورت‌گرفته در اين جستار، جز آنكه در اين دو اثر، شباهت‌هاي مضموني ديده مي‌شود، همسويي درخداشناسي و فرجام‌شناسي و حكمت به چشم مي‌خورد، ولي شگفتا همانندي‌‌هاي بسيار در جملات و عبارات نيز يافت مي‌شود. اين اشتراكات مضموني في‌الجمله مي‌تواند از جنبه متني و نه رجالي احتمالاتي را درخصوص هويت حقيقي لقمان تأييد كند.