بررسي و نقد «برداشت‏هاي نادرست از وحدت شخصي وجود» با تكيه بر انديشۀ علامه جوادي آملي

مسئلۀ وحدت شخصي وجود از مهم ‌ترين و بنيادي ‏ترين مسائل مؤثر در فلسفه و عرفان به شمار مي‏رود كه در كيفيت نگاه به مباحث هستي ‌شناسي، خداشناسي، كيفيت رابطۀ حق و خلق و ديگر مسائل، تأثيرات و لوازم راهبردي، بنيادين و جوهري دارد؛ اما در عين حال، برداشت‏هاي غلط و نادرست از اين مسئله موجب پديد آمدن حداقل دو مشكل مي‏شود: برخي از متأثرين از اين ديدگاه (چه در غرب و چه در شرق)، به ‌واسطۀ سوء فهم، به انحرافات فكري و عقيدتي دچار مي ‏شوند و برخي ديگر نيز با برداشتي ضعيف از آن، به نقدهايي نابه‌جا عليه آن مي‏پردازند. از جمله برداشت‏هاي نادرست مشهور، اين موارد است: «حلول»، «اتحاد»، «هيچ و موهوم ‌پنداري كثرات»، «همه‏خدايي»، «تغيير ذات حق»، «نفي عليت»، «جبر» و «اباحه‏ گري». در اين مقاله بر اساس برهان عقلاني و نقل وحياني برگرفته از انديشه‏هاي حكيم متأله، فقيه و مفسر، آيت ‌اللّه جوادي آملي به نقد اين پندارهاي نادرست و اثبات سستي، سخافت و بطلان آن‏ها مي‏پردازيم.