مقايسه «ناميرايي» از نظر ياسپرس و «فنا ناپذيري» از نظر ملاصدرا

مفهوم مرگ الهام ‌بخش تأملات فلسفي متعددي درباره وجود انسان است كه در نوع نگرش و نحوه‌ي زندگي انسان تأثيرگذار است. ملاصدرا و ياسپرس به عنوان دو فيلسوف اصالت وجودي، به مساله مرگ و ابعاد آن توجه داشته‌اند. از مقايسه آراي اين دو فيلسوف كه با رويكرد تطبيقي و تحليلي صورت گرفته است، اين نتايج حاصل مي‌شود كه ياسپرس فارغ از نگاه ديني و عرفاني، مواجهه انسان با مساله مرگ را به عنوان يك موقعيت مرزي، از موثرين عوامل شكل ‌گيري هويت و يافتن خود اصيل انساني مي‌داند. وي با تمايز قائل شدن بين مراحل سه‌گانه وجود تجربي انسان با مرتبه اگزيستنز بر اين باور است كه انسان در مرتبه متعالي اگزيستنز قابليت درك جاودانگي يا به تعبيري «ناميرايي» و «تجربه ابديت» دارد و بدون داشتن بعد مجرد مي‌تواند آن را در طول حيات خود تجربه نمايد. از سوي ديگر مرگ و فناناپذيري از نظر ملاصدرا مفهومي گسترده و نظام‌مند دارد كه برگرفته از مباني فلسفي و ديني وي است‌‌‌؛ در فلسفه صدرايي ميان تجرد نفس و جاودانگي آن ملازمتي برقرار است و نفس داراي مراتب وجودي مختلف است كه با حركت جوهري خود و طي مراتب تكاملي وجودي به مراتب تجرد دست مي‌يابد و نه تنها با نابودي بدن از بين نمي رود بلكه همواره به دليل مجرد بودن، همواره جاودان و فناناپذير خواهد بود. وي جاودانگي را امري تشكيكي دانسته كه هم در اين دنيا با مرگ ارادي و هم بعد از زندگي دنيوي مطرح است.