تبيين پارادايم انتقادي و مدل نوين تحقق بازآفريني پايدار شهري جهت كاربست در بافت تاريخي شيراز

تحولات دهه 2010م را مي‌توان شروع نخستين گام‌هاي عملي به سوي ايجاد فصل مشترك في‌مابين پايداري و بازآفريني تلقي نمود. در بافت‌هاي تاريخي، موضوع پايداري و حفاظت با هدف ايجاد تعادل و به عنوان محرك‌هايي براي توسعه و بازآفريني در برنامه‌ريزي شهرهاي تاريخي مورد توجه قرار گرفته است. شهر شيراز كه در بردارنده‌ي بافت تاريخي چشمگير و شايستگي‌هايي از بعد چشم انداز شهري است نيازمند مدلي براي سنجش پايداري و بازآفريني شهري است. لذا، نوشتار حاضر با هدف تدوين مدل مفهومي تحقق بازآفريني پايدار شهري جهت كاربست در بافت تاريخي شيراز به دنبال پاسخ به سوال اصلي تحقيق است كه با توجه به شاخص‌هاي پايداري و متون بازآفريني شهري چگونه مي‌توان مدلي مناسب براي تحقق بازآفريني شهري پايدار اتخاذ كرد؟ نوشتار حاضر بر مبناي محتواي سوال تحقيق و نيل به هدف تحقيق، با رويكرد تحليل محتواي كيفي و از نوع استقرائي انجام شده است. براي انتخاب شاخص‌هاي مربوط به بافت‌تاريخي شيراز، روند توسعه شاخص با تركيب و تطبيق شاخص‌ها با روش سنجش شاخص‌هاي توسعه پايدار كه توسط گوردن ميشل (1996) ارائه شده، بدست آمد. بر اساس اين سازگاري، فرآيند انتخاب شاخص‌هاي بافت تاريخي در اين مقاله 11 مرحله دارد. نتايج حاصل از مدل تحقق و سنجش پايداري در بافت‌هاي تاريخي و ارتباط آن با بازآفريني‌شهري حاكي از آن است كه اين روش سنجش در هر بافت تاريخي به مجموعه‌اي متفاوت از شاخص‌ها با توجه به ساختارهاي كالبدي/عملكردي، اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي بستگي دارد كه بايد قابل سنجش بوده و در طي مشاركت طولاني مدت از شهروندان، تيم هاي درگير پروژه هاي بازآفريني و طي يك فرآيند بازخورد چرخه اي بدست آمده باشند تا اطمينان حاصل شود كه شاخص ها معتبراند. با استفاده از مدل پيشنهادي يك رويكرد استراتژيك براي ايجاد محدوده هاي پايدار تاريخي مدرن مي تواند براساس اطلاعات كيفي و كمي توسعه يابد. در نهايت پس از ارائه دستاورد علمي و پژوهشي، كاربرد مدل نوين تبيين شده در بافت تاريخي شيراز مورد شرح قرار گرفته است