الگوهاي شرط در فارسي بر پايه‌ي صورت‌هاي فعلي

تنوع صورت‌هاي فعلي از نظر زمان، وجه و نمود در بند شرط و بند پيامد در ساخت هاي شرطي فارسي پيچيدگي هاي زيادي دارد. اين پيچيدگي‌ها بويژه در امر آموزش زبان فارسي براي درك و توليد فارسي‌آموزان مشكل‌آفرين است. اگرچه فهرست‌هايي از گونه‌هاي ممكن از ساخت شرطي در نوشته‌هاي مختلف آمده است، ولي به نظر مي‌رسد هيچ كدام فهرست كاملي از اين تنوع فراوان نيست، و ساخت‌هاي متعددي از نظر دور مانده است. همين ارائه‌ي يك الگوي كامل براي شرط در زبان فارسي و در نتيجه آموزش آن را ناقص مي‌گذارد. وانگهي لحاظ ‌نشدن اين ساخت‌هاي موجود تحليل معنايي و كاربردي آن‌ها را دچار مشكل مي‌كند. از اين رو، پس از بررسي اوليه و مشاهده‌ي ساخت‌هايي ديگر، تلاش شد تمام الگوهاي ممكن برسي شود. بنابراين براي بررسي صورت‌هاي فعلي در بندهاي شرط و پيامد در ساخت‌هاي شرطيِ فارسي، پيكره ‌اي با حدود 400 جمله‌ي مركب شرطي از گونه هاي گفتاري، گفتارِ نوشتاري (چت‌نويسي) و نوشتار معاصر گردآوري شد تا تركيب‌هاي ممكن و امكانات گوناگونِ نمودِ صورت‌هاي فعلي در دو بند شرط و پيامد بررسي شود. پس از بررسي و دسته‌بندي يافته‌ها، مشخص شد امكان نمود 10 صورت فعلي در بند شرط با 4+44 نوع ساخت شرطي و10  صورت فعلي در بند پيامد با 4+44 نوع ساخت شرطي وجود دارد. در نتيجه، نمونه‌هاي تازه‌اي از تركيب بند پيامد و بند شرط در ساخت شرطي فارسي يافت شد.