تحليل زيست پذيري اقتصادي سكونتگاههاي روستايي شهرستان صومعه سرا

مقدمه: مفهوم زيست پذيري از جمله مفاهيم نوين و نوظهور در ادبيات جغرافيا و برنامه ريزي روستايي است كه بر قابليت مكان تمركز دارد. درحال حاضر شرايط نامناسب زندگي درسكونتگاههاي روستايي كشور ما موجب شده تا روستاهها با چالش هاي بسياري در زمينه هاي اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي مواجه شوند. به تبع اين شرايط توجه به زيست پذيري سكونتگاههاي روستايي ضروري است.هدف: پژوهش حاضر با هدف تحليل زيست پذيري اقتصادي، سكونتگاههاي روستايي شهرستان صومعه سرا را مورد بررسي قرار داده است.روش‌شناسي: اين پژوهش از نظر هدف كاربردي و از نظر روش شناسي توصيفي- تحليلي  است. جامعه آماري اين پژوهش روستاهاي شهرستان صومعه سرا است. براي دستيابي به هدف، از منابع كتابخانه اي و مطالعات ميداني مبتني بر توزيع پرسش‌نامه و مصاحبه با 377 نفر از سرپرستان خانوارهاي ساكن در روستاهاي نمونه (20 روستاي منتخب به روش نمونه گيري طبقه اي و به طور تصادفي ساده) بهره گرفته شد.قلمرو جغرافيايي: قلمرو جغرافيايي پژوهش، سكونتگاههاي روستايي شهرستان صومعه سرا مي باشد.يافته‌ها: براي ارزيابي زيست پذيري اقتصادي، پنج مولفه اشتغال و درآمد، هزينه هاي خانوار، وضعيت كشاورزي، ارزش زمين و مسكن، وضعيت گردشگري شناسايي شد. در اين پژوهش از تحليل هاي آزمون T تك نمونه اي براي اثبات معناداري و قابليت تعميم نتايج پژوهش، تحليل رگرسيون چندگانه جهت مشخص شدن تاثير شاخص هاي اقتصادي بر زيست پذيري سكونتگاه هاي روستايي و از تحليل مسير جهت ميزان اثرگذاري شاخص ها بر زيست پذيري استفاده شده است.نتيجه‌گيري: كمك آزمون  Tتك نمونه مشخص شد ميزان زيست پذيري اقتصادي از ميانگين مورد انتظار كمتراست. نتايج تحليل مسير نشان داد ميزان زيست پذيري تحت تأثير مستقيم شاخص اشتغال و درآمد (به ميزان 422/0) و شاخص گردشگري (به ميزان 269/0) مي‌باشد. اگر چه شاخص هاي ارزش زمين و مسكن، هزينه خانوار و وضعيت كشاورزي به طور مستقيم بر زيست پذيري سكونتگاههاي روستايي شهرستان صومعه سرا موثر نبوده است و ميزان اثر كل در هر سه شاخص پايين و در شاخص ارزش زمين و مسكن پايين و منفي است، اما به طور غير مستقيم مي توانند بر وضعيت اشتغال و درآمد روستاها تاثيرگذارده و بر افزايش يا كاهش زيست پذيري موثر واقع گردند. شاخص وضعيت گردشگري علي رغم تاثير مستقيم بر ميزان زيست پذيري از طريق شاخص اشتغال و درآمد نيز مي تواند منجر به افزايش زيست پذيري گردد.