كاربرد GIS در زمينه تحليل رابطه بين ازدحام شهري (توزيع ناهمگوني جمعيت) وپيشرفت تحصيلي (مطالعه موردي: شهر اردبيل)

مقدمه: اطلاع از وجود روابط بين ازدحام شهري با پيشرفت تحصيلي دانش‌آموزان، گام مهمي در تعيين سرانه‌هاي كاربري‌هاي آموزشي در مقاطع مختلف تحصيلي و تلاش براي برنامه ريزي هر چه بهتر خواهد بودهدف: هدف اصلي پژوهش حاضر، تحليل وجود يا عدم وجود رابطه بين ازدحام جمعيتي و پيشرفت تحصيلي در دبستان‌هاي شهر اردبيل مي‌باشد.روش شناسي: عنوان و اهداف تحقيق مؤيد اجراي تحقيق به روش توصيفي- تحليلي - همبستگي است؛ كه طي آن تراكم جمعيت به عنوان شاخص ملاك ازدحام شهري و ميانگين معدل دانش‌آموزان پنجم ابتدايي دبستان‌هاي دولتي پسرانه به عنوان متغير وابسته مورد مطالعه قرار گرفته‌اند، جامعه آماري شامل دانش‌آموزان 10 دبستان دولتي شهر اردبيل در پنج گروه تراكمي مي‌باشد. داده‌هاي تحقيق با استفاده از آمار جمعيتي حوزه‌ها و بلوك‌هاي آماري سرشماري سال 1390 مركز آمار ايران و همچنين معاونت آمار سازمان آموزش و پرورش استان اردبيل جمع‌آوري گرديده و بانك اطلاعاتي مربوطه در محيط GIS تشكيل گرديد. براي تجزيه و تحليل داده‌ها از آزمون آماري اسپيرمن استفاده شده است.قلمرو جغرافيايي پژوهش: شهر اردبيل به عنوان مركزيت اداري – سياسي استان اردبيل بر اساس آخرين سرشماري رسمي كشور در سال  1395 داراي جمعيت،  525702 نفر و مساحت بيش از 6100 هكتار مي باشد. همچنين اين شهر داري 5 منطقه شهري است.يافته ها و بحث: تحليل معناداري رابطه بين شاخص تراكم جمعيتي و پيشرفت تحصيلي دانش‌آموزان پايه پنجم مدارس انتخابي شهر اردبيل با توجه به طبقه‌بندي تراكمي شهر صورت گرفت. بر اين اساس كل شهر به 5 طبقه تراكمي تقسيم گرديد و در هر طبقه 2 مدرسه انتخاب شدند. تحليل مكاني مدارس انتخاب شده بيانگر معناداري رابطه بين متغيرهاي مستقل و وابسته تحقيق مي‌باشد. بدين ترتيب كه با كاهش ميزان تراكم جمعيتي، ميزان پيشرفت تحصيلي بيشتر مي‌شود. تنها مورد استثنايي، طبقه تراكمي بسيار بالا مي‌باشد كه عليرغم قرار گرفتن در دامنه با پيشرفت تحصيلي نامطلوب، از نظم سلسله مراتبي تبعيت ننموده است.نتيجه گيري: ازدحام جمعيتي اثرات منفي بر پيشرفت تحصيلي دانش‌آموزان محدوده مورد مطالعه داشته است.